“धावपळीच्या अंधारात हरवलेला माणूस – सत्याचा झणझणीत आरसा”

 

“धावपळीच्या अंधारात हरवलेला माणूस – सत्याचा झणझणीत आरसा” 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 30/8/2026 :

निसर्गाच्या या अथांग विश्वात अब्जावधी जीव जन्म घेतात, जगतात आणि निसर्गाच्या कुशीत विलीन होतात. प्रत्येक जीव निसर्गाने आखून दिलेल्या नियमांनुसार आपले आयुष्य जगतो. पक्षी असो, प्राणी असो किंवा अगदी सूक्ष्म कीटक असो- कोणीही उद्याच्या चिंतेने व्याकुळ होत नाही. ते ना संपत्ती साठवतात, ना खोट्या प्रतिष्ठेच्या मागे धावतात. त्यांचे जीवन साधे, सरळ आणि समाधानाने भरलेले असते. आजची भूक भागवली की ते शांत होतात. उद्याचा विचार न करता ते वर्तमानात जगतात, आणि म्हणूनच ते खऱ्या अर्थाने मुक्त असतात.

पण या सृष्टीत एक जीव असा आहे, ज्याने स्वतःच्या बुद्धीचा अभिमान बाळगून निसर्गालाच आव्हान दिले आहे- तो म्हणजे माणूस!

    माणसाला आयुष्याची मर्यादा ठाऊक आहे. तो जाणतो की, एक दिवस त्याला या जगातून निघून जायचे आहे. तरीही तो स्वतःला अमर समजून वागतो. तो फक्त आजसाठी नाही, तर पुढील अनेक पिढ्यांसाठी संपत्ती साठवण्याच्या हव्यासात स्वतःला झोकून देतो. त्याच्या मनात ‘अजून’, ‘अजून’ आणि ‘अजून’ याचाच विचार असतो. ही न संपणारी भूक त्याला शांत बसू देत नाही.

    आजचा माणूस धावत आहे- पण कुठे, कशासाठी, आणि का धावत आहे याचे उत्तर त्याच्याकडे नाही. त्याच्या या अंधळ्या धावपळीमागे एक खोल रिकामेपण दडलेले आहे. तो स्वतःपासून, स्वतःच्या अस्तित्वाच्या प्रश्नांपासून पळत आहे. “मी कोण?”, “मी कुठून आलो?”, “माझ्या जन्माचे ध्येय काय?” हे मूलभूत प्रश्न त्याला सतत छळत असतात, पण तो त्यांना टाळण्यासाठी बाह्य जगाच्या गोंगाटात स्वतःला हरवून टाकतो.

समाजात आज अनेक धूर्त, लबाड आणि स्वार्थी लोकांनी आपले साम्राज्य उभारले आहे. ते पैशाच्या आणि सत्तेच्या बळावर स्वतःला श्रेष्ठ समजतात. त्यांच्या आजूबाजूला लोकांची गर्दी असते, पण ती खरी माणसे नसतात- ती त्यांच्या पैशाच्या आणि प्रभावाच्या आकर्षणाने जवळ आलेली असतात. अशा लोकांच्या चेहऱ्यावर आत्मविश्वासाचा मुखवटा असतो, पण आत मात्र भीती, असुरक्षितता आणि असमाधान यांचे वादळ उसळत असते.

हे लोक खोट्या प्रतिष्ठेसाठी कोणत्याही थराला जातात. स्वतःला योग्य ठरवण्यासाठी ते खोटेपणा, फसवणूक आणि अन्याय यांचा आधार घेतात. गरीब, पीडित आणि दुर्बल लोकांना दबावाखाली ठेवून ते स्वतःला मोठे समजतात. त्यांच्या संपत्तीचे प्रदर्शन म्हणजे त्यांच्या असुरक्षिततेचेच द्योतक असते. कारण ज्याच्याकडे खरे समाधान असते, त्याला ते दाखवण्याची गरज भासत नाही.

पण नियतीचा न्याय अचूक असतो!

काळाच्या ओघात प्रत्येकाला त्याच्या कर्माची फळे मिळतात. आज जे लोक इतरांना दुःख देऊन स्वतःचे सुख शोधत आहेत, ते उद्या त्याच दुःखाच्या जाळ्यात अडकतात. कारण निसर्गाचा नियम स्पष्ट आहे- जे पेराल तेच उगवेल. खोट्या मार्गाने मिळवलेले यश क्षणिक असते, तर प्रामाणिकपणाने मिळवलेले समाधान शाश्वत असते.

        आजचा माणूस सुखाच्या शोधात आहे, पण त्याला सुखाचा खरा अर्थच समजलेला नाही. तो समजतो की, जास्त पैसा, मोठे घर, आलिशान गाडी आणि समाजातील प्रतिष्ठा म्हणजे सुख. पण हे सगळे मिळवूनही तो मनाने रिकामाच राहतो. कारण सुख हे बाह्य गोष्टींमध्ये नसते- ते अंतर्मनातील समाधानात असते.

  समाधान म्हणजे काय?

समाधान म्हणजे आपल्या मर्यादा ओळखून, आपल्या कर्तव्याचे प्रामाणिकपणे पालन करत, इतरांच्या आनंदात आनंद शोधणे. समाधान म्हणजे कमी असतानाही आनंदी राहण्याची कला. समाधान म्हणजे स्वतःला स्वीकारणे आणि आपल्या आयुष्याचा खरा अर्थ समजून घेणे.

जोपर्यंत माणूस या सत्याचा स्वीकार करत नाही, तोपर्यंत तो अस्वस्थ, असमाधानी आणि दुःखीच राहणार आहे. तो जितका बाह्य सुखाच्या मागे धावेल, तितकाच तो अंतर्मनाच्या शांततेपासून दूर जाईल.

आज गरज आहे ती आत्मपरीक्षणाची!

प्रत्येकाने स्वतःला विचारायला हवे- “मी जे करतो आहे ते योग्य आहे का?”, “मी इतरांना दुःख देऊन माझे सुख मिळवत आहे का?”, “माझ्या आयुष्याचे खरे ध्येय काय आहे?” या प्रश्नांची प्रामाणिकपणे उत्तरे शोधली, तरच माणूस खऱ्या अर्थाने जागृत होईल.

    समाजातील धूर्त, लबाड आणि स्वार्थी लोकांसाठी हा एक इशारा आहे- खोट्या प्रतिष्ठेचा मुखवटा कायम टिकत नाही. सत्य एक दिवस समोर येतेच. आणि जेव्हा ते समोर येते, तेव्हा सगळे दिखावे, सगळे खोटेपण आणि सगळे बनाव उघडे पडतात.

   शेवटी, माणूस कितीही मोठा झाला, कितीही श्रीमंत झाला, तरी त्याला या जगातून जाताना काहीही सोबत घेऊन जाता येत नाही. त्याच्या सोबत जातात ते फक्त त्याचे कर्म- चांगले किंवा वाईट!

म्हणूनच, खऱ्या सुखाचा शोध बाहेर न घेता स्वतःच्या आत घ्या. प्रामाणिकपणा, साधेपणा आणि समाधान यांना आपल्या आयुष्याचा आधार बनवा. कारण हाच खरा मार्ग आहे- शांततेचा, आनंदाचा आणि खऱ्या समाधानाचा!

आणि लक्षात ठेवा की,

*“ज्याला स्वतःवर विजय मिळवता आला, त्यालाच जग जिंकण्याची गरज उरत नाही.”*...!

✍️ सु-भाष्य

    9421721063