भाजप आयटी सेलने नाते विकृत बदनाम केले

 

भाजप आयटी सेलने

नाते विकृत बदनाम केले 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 29/8/2026 :

या फोटोकडे काळजीपूर्वक पाहा… कारण हा केवळ एक कौटुंबिक फोटो नाही, तर तो एका सत्याची साक्ष देतो. सत्ताधाऱ्यांना प्रश्न विचारण्याची, अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवण्याची आणि सत्याची साथ न सोडण्याची ही कहाणी आहे.

१५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी भाजपच्या आयटी सेलचे अमित मालवीय यांनी एका महान व्यक्तिमत्त्वाला बदनाम करण्याच्या हेतूने माझा आणि माझे मामा, पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा एक कौटुंबिक फोटो विकृत केला.

 आज, वयाच्या ९९व्या वर्षी, मी माझ्या स्वतःच्या शब्दांत माझ्या आयुष्यातील ते सत्य सांगत आहे. ज्या सत्यासाठी मी माझी बहीण इंदिरा गांधी यांच्याही धोरणांना विरोध केला.

मी स्वातंत्र्यसैनिक रणजित सीताराम पंडित आणि स्वातंत्र्यसैनिक विजयलक्ष्मी पंडित यांची कन्या आहे.

१९४३ मध्ये मी अमेरिकेतील वेलेस्ली कॉलेजमध्ये शिक्षणासाठी गेले. त्या वेळी माझे आई-वडील आणि माझे मामा जवाहरलाल नेहरू ब्रिटिशांच्या तुरुंगात होते.

तुरुंगातील कठोर परिस्थितीमुळे माझ्या वडिलांची प्रकृती दिवसेंदिवस खालावत गेली आणि अखेर त्यांचे निधन झाले. त्यामुळे आज जेव्हा कोणी म्हणते की स्वातंत्र्यसैनिक ब्रिटिशांच्या तुरुंगात ‘आरामदायी’ जीवन जगत होते, तेव्हा मला माझ्या वडिलांची ढासळलेली प्रकृती आणि माझ्या आईने केलेला संघर्ष आठवतो.

महात्मा गांधीजी लहानपणी आमच्या घरी आले होते. त्यावेळी माझे निरागस शब्द ऐकून ते हसले आणि म्हणाले होते,

“मला आशा आहे की ही मुलगी आयुष्यभर सत्यच बोलत राहील.”

१९४७ मध्ये वडिलांच्या निधनानंतर मी भारतात परत आले. त्यानंतर माझे मामा जवाहरलाल नेहरू माझ्यासाठी पालक, मार्गदर्शक आणि नायक बनले. फाळणीच्या काळात देशात निर्माण झालेल्या भीषण परिस्थितीचे आम्ही प्रत्यक्ष साक्षीदार होतो. १७ यॉर्क रोडवर निर्वासितांसाठी तंबू उभारण्यात आले होते.

३० जानेवारी १९४८… हा दिवस माझ्या आयुष्यात कधीही विसरता येणार नाही. महात्मा गांधीजींवर गोळ्या झाडण्यात आल्या, तेव्हा आम्ही बिर्ला हाऊसमधील त्याच खोलीत उपस्थित होतो, जिथे बापूंनी अखेरचा श्वास घेतला.

१९६६-६७ नंतर मी स्वतंत्र पत्रकारिता आणि लेखनाचा मार्ग स्वीकारला. माझी चुलत बहीण इंदिरा गांधी देशाच्या पंतप्रधान होत्या. पण मी सत्तेच्या सावलीत राहण्याऐवजी सत्याचा मार्ग निवडला.

१९७४ मध्ये जयप्रकाश नारायण—जेपी—यांच्या विनंतीवरून मी बिहार आंदोलनाचे बारकाईने निरीक्षण केले. त्यांच्या एव्हरीमन्स या मासिकासाठी मी १७ भेदक लेख लिहिले.

आणीबाणीच्या काळात, म्हणजे १९७५ ते १९७७ दरम्यान, पश्चिम बंगालचे तत्कालीन मुख्यमंत्री सिद्धार्थ शंकर राय यांनी मला MISA कायद्यान्वये अटक होऊ शकते, असा इशारा दिला होता. तरीही मी संजय गांधींच्या वाढत्या राजकीय हस्तक्षेपाला आणि त्यांच्या धोरणांना विरोध करण्याची भूमिका घेतली.

जवाहरलाल नेहरू माझ्यासाठी आयुष्यभर महान प्रेरणास्थान राहिले. पण त्याचा अर्थ असा नव्हता की त्यांच्या कुटुंबातील सत्तेसमोर मी गप्प बसावे.

‘भारत एक विचार आहे’ — आणि सन्मान परत करण्याचा निर्णय

माझ्यासाठी भारत केवळ एक भूभाग नाही. भारत म्हणजे एक तेजस्वी लोकशाही, बहुलतावाद, विविधतेचा स्वीकार आणि प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या विचारांनुसार जगण्याचा अधिकार देणारा एक महान विचार आहे.

२०१५ मध्ये असहिष्णुता आणि विभाजनवादी राजकारणामुळे या विचारालाच धोका निर्माण होत असल्याचे मला जाणवले. त्या निषेधार्थ मी माझा साहित्य अकादमी पुरस्कार परत केला.

ज्याप्रमाणे मी माझ्या काळातील सत्तेला प्रश्न विचारले, ज्याप्रमाणे मी माझ्या स्वतःच्या बहिणीच्या धोरणांवरही टीका करण्याचे धैर्य दाखवले, त्याचप्रमाणे धर्म, भाषा आणि अस्मितेच्या नावाखाली द्वेष पसरवणाऱ्या कोणत्याही शक्तीला प्रश्न विचारणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे.

कारण…

सत्ता बदलत राहतात, पण सत्य कधीच बदलत नाही.

मी कुटुंबापेक्षा देशाची निवड केली.

मी सत्तेपेक्षा सत्याची निवड केली.

आणि मौनापेक्षा माझ्या आवाजाची निवड केली.हा आवाज आजही जिवंत आहे… कारण सत्य कधीच मरत नाही.

- नयनतारा सहगल.