‘मी ठीक आहे’ असं मानून स्वतःला फसवू नका.

‘मी ठीक आहे’ असं मानून स्वतःला फसवू नका.

माझं मानसशास्त्र - भाग ४

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलन : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 04/06/2026 :

‘मी ठीक आहे’ असं मानून स्वतःला फसवू नका.

अनेक लोक रोजच्या आयुष्यात “मी ठीक आहे” असं स्वतःला सांगत राहतात. पण कधी कधी आपण खरंच ठीक नसतानाही तसं मानण्याचा प्रयत्न करतो. याला भावनात्मक नकार (emotional denial) असं म्हणतात. 

म्हणजे मनात दुःख, ताण किंवा भीती असते, पण आपण ते मान्य करत नाही.

भावना दडपून ठेवण्याची सवय दीर्घकाळात मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर परिणाम करू शकते. जेव्हा एखादी व्यक्ती सतत “मी ठीक आहे” असं म्हणते, तेव्हा ती स्वतःच्या खऱ्या भावनांकडे दुर्लक्ष करते. त्यामुळे ताण, चिंता आणि थकवा हळूहळू वाढू शकतो.

भावना मान्य करणं हे मानसिक आरोग्यासाठी महत्त्वाचं आहे. जे लोक आपल्या भावना ओळखतात आणि त्याबद्दल बोलतात, त्यांच्यात ताण कमी असतो. 

उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीला कामाचा ताण, नातेसंबंधातील समस्या किंवा एकटेपणा जाणवत असेल, तर “मी ठीक नाही” हे स्वतःला मान्य करणं हा सुधारण्याचा पहिला टप्पा असतो.

याचा अर्थ असा नाही की प्रत्येक छोट्या गोष्टीवर चिंता करावी. पण मनात सतत बेचैनी, उदासपणा किंवा राग असेल तर ते दुर्लक्षित करू नये. 

आपल्या भावना समजून घेण्यासाठी थोडा वेळ स्वतःसाठी काढणं उपयोगी ठरतं. डायरी लिहिणं, विश्वासू व्यक्तीशी बोलणं किंवा शांतपणे विचार करणं यामुळे मन हलकं होऊ शकतं.

भावनांना स्वीकारणं ही कमजोरी नाही, तर ती आत्मजागरूकतेची खूण आहे. जेव्हा आपण स्वतःशी प्रामाणिक राहतो, तेव्हा आपण आपल्या समस्या समजून घेऊ शकतो आणि त्यावर उपाय शोधू शकतो.

म्हणूनच नेहमी “मी ठीक आहे” असं म्हणण्याऐवजी कधी कधी स्वतःला विचारणं गरजेचं आहे, मी खरंच ठीक आहे का? हा साधा प्रश्न आपल्या मानसिक आरोग्याकडे लक्ष देण्याची सुरुवात ठरू शकतो.

 @मिनल वरपे ©️®️  

संकलन : प्रविण सरवदे, कराड.

=====================