✍️ "वासुदेव"‼️

✍️ "वासुदेव"‼️

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 08/05/2026 :

"दान पावलं..दान पावलं.."

अशी साद घालत, पहाटेच्या शांततेत टाळांच्या गजरात आणि चिपळ्यांच्या तालावर अंगणात येणारा वासुदेव आज क्वचितच पाहायला मिळतो. वासुदेव ही केवळ एक व्यक्ती नसून तो महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीची आणि भक्तीपरंपरेची जिवंत ओळख आहे. पण काळाच्या ओघात ही सात्त्विक परंपरा हळूहळू हरवत चालली आहे.

वासुदेवाचा पेहराव अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण असतो. डोक्यावर मोरपिसांची उंच टोपी, अंगात पांढरा अंगरखा, गळ्यात माळा आणि कमरेला साखळदंडाचा पटका. हातात चिपळ्या आणि पायातील घुंगरांच्या नादातून एक वेगळीच चैतन्यमयी ऊर्जा निर्माण होते. वासुदेव हा भगवान श्रीकृष्णाचा उपासक मानला जातो. तो गावोगावी फिरून अभंग, गवळणी आणि भारूडांमधून समाजप्रबोधन करतो.

आजच्या धावपळीच्या आणि आधुनिक युगात आपण तंत्रज्ञानाच्या आहारी गेलो आहोत. मनोरंजनाची साधनं बदलली आहेत आणि या पारंपरिक लोककलाकारांकडे दुर्लक्ष होत आहे. मोबाईलच्या आवाजात वासुदेवाची ती सुमधुर साद कुठेतरी हरवून गेली आहे.

ही कला केवळ उदरनिर्वाहाचं साधन नाही, तर आपल्या पूर्वजांनी दिलेला अनमोल सांस्कृतिक वारसा आहे. वासुदेव आपल्याला साधेपणा, समाधान आणि निसर्गप्रेमाची प्रेरणा देतो. पहाटे उठून कामाला लागणं, जे मिळेल त्यात समाधान मानणं आणि लोकांशी संवाद साधणं हाच त्याचा खरा संदेश आहे.

आपली संस्कृती टिकवणं ही फक्तथ लोककलाकारांची नाही, तर आपल्या सर्वांची सामूहिक जबाबदारी आहे. अशा कलाकारांचा सन्मान करूया आणि त्यांच्या कलेला प्रोत्साहन देऊया.

✍️ प्रा. एस. एम. पाटील 

      देवगाव, तालुका-पारोळा (जळगाव)

संकलन : प्रविण सरवदे, कराड,