अक्षय्य तृतीया म्हणजे काय?
वृत्त एकसत्ता न्यूज
आकाश भाग्यवंत नायकुडे
अकलूज दिनांक 18/04/2026 : अक्षय्य तृतीया हा हिंदू धर्मातील अत्यंत शुभ मानल्या जाणाऱ्या साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक पूर्ण मुहूर्त आहे. वैशाख शुद्ध तृतीया या दिवशी हा सण साजरा केला जातो. अक्षय्य तृतीया म्हणजे काय? तसेच, हा दिवस का साजरा केला जातो? या संदर्भात अधिक माहिती डॉ. भूषण ज्योतिर्विद यांनी दिली आहे ती जाणून घेऊयात.
अक्षय्य तृतीया म्हणजे काय?
'अक्षय्य' या शब्दाचा अर्थ आहे ज्याचा कधीही क्षय होत नाही (जे कधीही संपत नाही). या दिवशी केलेल्या दानाचे, पुण्याचे आणि शुभ कार्याचे फळ अनंत काळ टिकते.(पौराणिक महत्त्व)
भगवान परशुराम जयंती: या दिवशी भगवान विष्णूचा सहावा अवतार मानल्या जाणाऱ्या भगवान परशुरामांचा जन्म झाला होता. म्हणूनच याला 'परशुराम जयंती' असेही म्हणतात.
त्रेतायुगाचा प्रारंभ : पौराणिक कथेनुसार, याच दिवसापासून 'त्रेतायुग' सुरू झाले होते.
गंगावतरण : असे मानले जाते की, या दिवशी स्वर्गलोकातून गंगा माता पृथ्वीवर अवतरली होती.
अन्नपूर्णा देवीचा जन्म : अन्नाची अधिष्ठात्री देवता माता अन्नपूर्णा हिचा जन्म याच दिवशी झाला होता.
पांडव आणि अक्षय पात्र : वनवासात असताना पांडवांना भगवान श्रीकृष्णाने 'अक्षय्य पात्र' दिले होते, ज्यातील अन्न कधीही संपत नसे. ती घटना याच दिवशी घडली होती.
सुदामा आणि श्रीकृष्ण भेट : श्रीकृष्णाचा बालमित्र सुदामा जेव्हा त्याला भेटायला गेला होता, तेव्हा कृष्णाने सुदाम्याचे दारिद्र्य दूर करून त्याला ऐश्वर्य दिले, तो दिवस अक्षय तृतीयेचाच होता.
हा सण कसा साजरा केला जातो?
सोने खरेदी : या दिवशी सोने खरेदी करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. असे केल्याने घरात लक्ष्मीचा कायमचा वास राहतो आणि समृद्धी येते, अशी श्रद्धा आहे.
दानधर्म : या दिवशी पाणी भरलेले मातीचे माठ (घडे), पंखे, छत्री, जव, सातू किंवा अन्नाचे दान केले जाते. उन्हाळा असल्याने गरजूंना शीतलता देणाऱ्या वस्तू दान करण्याला महत्त्व आहे.
पितृ तर्पण : अनेक घरांमध्ये या दिवशी पितरांचे स्मरण करून त्यांच्या नावाने पाण्याचा घडा आणि अन्नाचे दान केले जाते.
नव्या कामाची सुरुवात : नवीन व्यवसाय सुरू करणे, गृहप्रवेश, लग्नकार्य किंवा मोठी गुंतवणूक करण्यासाठी हा दिवस सर्वोत्तम मानला जातो, कारण या दिवशी कोणत्याही 'पंचांग' किंवा 'वेळ' पाहण्याची गरज नसते; पूर्ण दिवसच शुभ असतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, सुख, समृद्धी आणि आध्यात्मिक प्रगतीसाठी हा सण उत्साहात साजरा केला जातो.
डॉ. भूषण ज्योतिर्विद
0 टिप्पण्या