सभेतील टाळ्या आणि पेटीतील मतं : का बदलतो निकाल?

 सभेतील टाळ्या आणि पेटीतील मतं : का बदलतो निकाल?

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

भाग्यवंत लक्ष्मण नायकुडे

अकलूज दिनांक 30/01/2026 :

भारतीय मतदाराच्या मनाचं न उलगडलेलं सायकॉलॉजी

निवडणूक प्रचाराच्या मैदानात उभा राहून कुणीही सांगेल—

“आपली हवा आहे… लोक वेडे झालेत… सभा फुल्ल!”

पण निकालाच्या दिवशी तीच ‘हवा’ अचानक गायब होते, आणि जिंकणारा तो असतो ज्याचं नाव कुणाच्या तोंडी नव्हतं.

मग प्रश्न उभा राहतो—

सभेत टाळ्या वाजवणारे हात आणि मतदान करताना बटण दाबणारी बोटं वेगळी का वागतात?

उत्तर आहे— भारतीय मतदाराचं मन.

हे मन भाषणावर चालत नाही, घोषणांवर नाही, तर भीती, नातं, ओळख आणि स्वार्थ यावर चालतं. आणि हीच गोष्ट अनेक नेत्यांना शेवटपर्यंत कळत नाही.

१) टाळ्या ‘विकासासाठी’, पण मत ‘भावनेसाठी’

सभेत नेता उभा राहतो.

तो शाळा सांगतो, रस्ते सांगतो, पाणी सांगतो, रोजगार सांगतो.

लोक टाळ्या वाजवतात.

कॅमेरे क्लिक होतात.

नेत्याच्या चेहऱ्यावर आत्मविश्वास झळकतो.

पण ही टाळी म्हणजे मत नाही.

मतदानाच्या दिवशी तोच माणूस ईव्हीएमसमोर उभा राहतो, तेव्हा त्याच्या डोक्यात रस्ता नसतो, शाळा नसते.

तो स्वतःला विचारतो—

“हा जिंकला तर माझं काय?”

“माझ्या समाजाचं काय?”

“समोरचा जिंकला तर आपल्यावर अन्याय तर होणार नाही ना?”

इथे विकास मागे पडतो आणि भावना पुढे येते.

विकास हा सभेचा विषय असतो,

पण मतदान हा अस्तित्वाचा निर्णय असतो.

लोक विकासाचं कौतुक पाहुण्यासारखं करतात,

पण मतदान मात्र रक्ताच्या नात्यासारखं निभावतात.

२) ‘बोलके’ समर्थक आणि ‘सायलेंट’ मतदार

रॅलीत दिसणारी गर्दी,

झेंडे घेऊन नाचणारे कार्यकर्ते,

सोशल मीडियावर छातीठोक पोस्ट करणारे समर्थक—

हे सगळे वातावरण तयार करतात, निकाल नाही.

खरा गेम खेळतो तो सायलेंट मतदार.

तो कुठेच दिसत नाही.

तो भाषणाला येत नाही.

तो पोस्ट टाकत नाही.

तो कुणाशी वाद घालत नाही.

तो फक्त निरीक्षण करतो.

गेल्या पाच वर्षांत त्याचं काय झालं?

त्याचा फायदा झाला का?

त्याला अपमान सहन करावा लागला का?

त्याला सुरक्षित वाटतंय का?

हा मतदार सभेच्या गर्दीत दिसत नाही,

पण निकालाच्या आकड्यात तोच निर्णायक ठरतो.

ज्या नेत्याला वाटतं—

“लोक माझ्यासोबत आहेत,”

तो बहुतेक वेळा फक्त बोलक्यांच्या आवाजात अडकलेला असतो.

३) शेवटच्या ४८ तासांचा ‘अदृश्य’ खेळ

प्रचाराच्या शेवटच्या दोन दिवसांत

ना सभा असते,

ना माईक,

ना पोस्टर.

पण तेच दिवस सर्वात धोकादायक असतात.

इथे विकासाची चर्चा नसते.

इथे फक्त एकच वाक्य असतं—

“तो जिंकला तर तुमचं काय होईल?”

ही एक भीती

हजारो कामांवर भारी पडते.

लोकांना थेट धमकी दिली जात नाही,

तर मनात संशय पेरला जातो.

“आपल्यासाठी हा सुरक्षित आहे का?”

“समोरचा आपल्याला दुर्लक्षित तर करणार नाही ना?”

हा प्रचार कागदावर नसतो,

तो कानात-कानात, घराघरात चालतो.

आणि याचा परिणाम ईव्हीएमवर होतो.

४) मोठी सभा = मोठं समर्थन? (मोठा गैरसमज)

मोठ्या सभा म्हणजे इव्हेंट असतात.

त्या गर्दीत—

काही जण तमाशा पाहायला आलेले असतात

काही जण जेवणासाठी

काही जण बससाठी

काही जण फक्त उत्सुकतेपोटी

टाळ्या म्हणजे समर्थन नाही,

तो त्या क्षणाचा उत्साह असतो.

नेत्याला वाटतं— “एवढ्या टाळ्या म्हणजे नक्की विजय!”

पण मतदानाच्या दिवशी

तो उत्साह घरातच राहतो,

आणि बटण दाबताना फक्त हिशोब केला जातो.

५) मतदार मूर्ख नाही, तो सावध आहे

भारतीय मतदाराला अनेकदा हलक्यात घेतलं जातं.

“तो भावनेवर चालतो,”

“तो फसवला जातो,”

“तो काही समजत नाही,”

असं म्हटलं जातं.

पण सत्य वेगळं आहे.

तो मूर्ख नाही,

तो सावध आहे.

तो मोठ्या घोषणा ऐकतो,

पण स्वतःच्या अनुभवावर विश्वास ठेवतो.

तो टाळी वाजवतो,

पण मत देताना विचार करतो—

“माझ्यासाठी कोण कमी नुकसान करेल?”

हा प्रश्न विकासाचा नसतो,

हा सुरक्षिततेचा असतो.

६) निवडणूक ‘हवेवर’ नाही, ‘हिशोबावर’ लढली जाते

निवडणूक म्हणजे कविता नाही,

ती गणित आहे.

जात, वर्ग, परिसर, भीती, अपेक्षा—

या सगळ्यांचा बेरीज-वजाबाकीचा खेळ म्हणजे निकाल.

जो नेता फक्त टाळ्यांवर विश्वास ठेवतो,

तो वास्तवापासून दूर असतो.

आणि जो नेता

सायलेंट मतदाराचं मन वाचतो,

तोच शेवटी जिंकतो.

निष्कर्ष : टाळ्या फसवतात, मतं सत्य सांगतात

सभेतील टाळ्या म्हणजे क्षणिक कौतुक,

पेटीतील मतं म्हणजे खरा निर्णय.

जो हे समजतो,

तो निवडणूक जिंकतो.

जो नाही समजत,

तो प्रत्येक वेळी म्हणतो—

“लोकांनी फसवलं!”

पण खरं सांगायचं तर

लोकांनी नाही,

त्याच्या समजुतींनी त्याला फसवलं असतं.

भारतीय मतदार बोलत नाही,

तो निर्णय घेतो.

आणि त्याचा निर्णय

टाळ्यांमध्ये नाही,

तर ईव्हीएमच्या शांत बटणात लपलेला असतो.

nilesh thakre

                 8668935154

                  राष्ट्रीय संघटक 

       पुराेगामी पत्रकार संघ (भारत)