हार्ट हेल्थसाठी ५ सोप्या सवयी; रोजच्या दिनचर्येत करा समावेश

 

हार्ट हेल्थसाठी ५ सोप्या सवयी; रोजच्या दिनचर्येत करा समावेश 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 6/10/2026 :

_Heart Health Habits: आहारात विविध भाज्या, फळे, कडधान्ये, संपूर्ण धान्ये, कडबोळी/बिया आणि योग्य प्रमाणात प्रथिने यांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. तसेच रक्तदाब, रक्तातील साखर आणि कोलेस्ट्रॉलची नियमित तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे._

*Simple Habits for Heart Health:* आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत हृदयाचे आरोग्य जपणे अत्यंत महत्त्वाचे झाले आहे. बदललेली जीवनशैली, सततचा मानसिक ताण, अपुरी झोप, व्यायामाचा अभाव, दीर्घकाळ बसून राहणे, धूम्रपान, मद्यपान तसेच जास्त प्रमाणात मीठ, साखर आणि अतिप्रक्रिया केलेले पदार्थ खाण्याच्या सवयींचा हृदयाच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. याशिवाय वाढलेले वजन, उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि रक्तातील कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण वाढणे हे देखील हृदयविकाराच्या जोखमीशी संबंधित घटक आहेत, त्यामुळे केवळ वय वाढल्यानंतरच नव्हे तर तरुण वयापासूनच हृदयाच्या आरोग्याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

आहारात विविध भाज्या, फळे, कडधान्ये, संपूर्ण धान्ये, कडबोळी/बिया आणि योग्य प्रमाणात प्रथिने यांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. तसेच रक्तदाब, रक्तातील साखर आणि कोलेस्ट्रॉलची नियमित तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे.

हृदयाच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी केवळ एका दिवसात काहीतरी चांगले करणे पुरेसे नाही. आपण दररोज काय खातो, किती व्यायाम करतो, किती झोपतो आणि आपल्या आरोग्याकडे किती लक्ष देतो, या सर्वांचा आपल्या हृदयावर परिणाम होतो. कधीकधी उच्च रक्तदाब आणि कोलेस्ट्राॅल कोणत्याही गंभीर समस्येशिवाय तसाच राहतो, त्यामुळे आपल्या दैनंदिन जीवनात काही सोप्या सवयींचा समावेश करणे महत्त्वाचे आहे. 

*हृदयाच्या आरोग्यासाठी नियमित 'या' सवयींचे पालन करा*

हृदयाच्या आरोग्याची काळजी तुमच्या आहारापासून सुरु होऊ शकते. तुमच्या आहारात अधिक भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य कडधान्ये, सुकामेवा आणि बिया यांचा समावेश करण्याचा प्रयत्न करा. मीठ, साखर आणि अस्वास्थ्यकर चरबी जास्त असलेले पदार्थ मर्यादित ठेवणे उत्तम घरी बनवलेले जेवण जास्त खा आणि पॅकबंद पदार्थ, अति तळलेले पदार्थ आणि साखरयुक्त पेये टाळा. 

*दररोज थोडे सक्रिय राहा*

हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी दिवसभर बसून राहणे ही चांगली सवय नाही. यासाठी तुम्हाला दररोज खूप कठीण किंवा जड व्यायाम करण्याची गरज नाही. तुम्ही जलद चालणे, सायकलिंग, पोहणे किंवा तुमच्या आवडीचा कोणताही सोपा व्यायाम करु शकता. दैनंदिन जीवनातील छोटे बदलदेखील मदत करतात. जसे की, कमी अंतरासाठी गाडीऐवजी चालणे. लिफ्टऐवजी पायऱ्यांचा वापर करणे आणि बराच वेळ बसल्यानंतर उठून थोडे चालणे. लहान-सहान गोष्टींना दैनंदिन जीवनाचा भाग बनवते सोपे असते. 

*तुमच्या आरोग्य अहवालावर लक्ष ठेवा*

अनेकदा सुरुवातीला उच्च रक्तदाब आणि उच्च कोलेस्ट्राॅलमुळे कोणतीही मोठी समस्या जाणवत नाही. त्यामुळे वेळोवेळी तुमचा महत्त्वाचा आरोग्य अहवाल घेणे महत्त्वाचे आहे. तुमचे वय, कुटुंबातील आजारांच्या इतिहास आणि तुमचे एकंदर आरोग्य यावर अवलंबून, तुमचे डाॅक्टर तुम्हाला रक्तदाब, रक्तातील साखर, कोलेस्ट्राॅल आणि वजन तपासण्याची शिफारस करु शकतात.‌

*तंबाखूजन्य पदार्थ हृदयाचच्या आरोग्यासाठी हानिकारक आहेत. त्यांच्या वापरामुळे रक्तवाहिन्यांना इजा होऊ शकते आणि हृदयविकार व पक्षाघाताचा धोका वाढू शकतो. जर तुम्ही धूम्रपान करत असाल तर ते सोडणे तुमच्या हृदयासाठी तसेच संपूर्ण आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. याशिवाय, अप्रत्यक्ष धूम्रपान टाळण्याचाही प्रयत्न करा. हृदय निरोगी ठेवण्याचा उपाय म्हणून मद्यपानाचा विचार करु नका. 

*झोप आणि तणावाकडे दुर्लक्ष करू नका*

चांगली झोप आणि तणावाचे व्यवस्थापन हे देखील हृदयाच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे. सतत कमी झोप आणि जास्त तणावामुळे रक्तदाब, खाण्याच्या सवयी आणि दैनंदिन कामांवर परिणाम होऊ शकतो, म्हणून दररोज साधारणपणे एकाच वेळी झोपण्याचा आणि उठण्याचा प्रयत्न करा. तणाव कमी करण्यासाठी चालणे, योगा, श्वासोच्छ्वासाचे व्यायाम, आपले आवडते काम करणे किंवा कुटुंबासोबत वेळ घालवणे उपयुक्त ठरु शकते.

संकलन : यशवंत वाघ

************************