गृहं तु गृहिणीहीनम्

 

गृहं तु गृहिणीहीनम् 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 6/10/2026 :

"न गृहं गृहमित्याहुर्गृहिणी गृहमुच्यते । गृहं तु गृहिणीहीनं कान्तारादतिरिच्यते ।।"

केवळ घर असल्याने त्याला घर म्हणत नाहीत; तर गृहिणीच (सांसारिक जीवनाची स्त्रीसत्ता) खऱ्या अर्थाने घराला घरपण देते. जर घरात गृहिणी नसेल, तर ते निर्जन वनाहूनही अधिक भयावह असते.  या श्लोकात गृहिणीच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकण्यात आला आहे. घर हे केवळ विटा-मातीने बनलेले नसते, तर गृहिणीच्या उपस्थितीमुळेच त्याला घरपण मिळते. गृहिणी म्हणजे संस्कार, स्नेह, आणि सौख्याचा आधार, जी घराला उर्जित ठेवते. जर स्त्री नसेल, तर त्या घरात आत्मियता आणि सौंदर्य नसते, आणि त्यामुळे ते जंगलासारखे निर्जीव वाटते.

    हा श्लोक मानवी जीवनात आणि कुटुंबात स्त्रीचे (गृहिणीचे) स्थान आणि तिचे महत्त्व अधोरेखित करतो.

• घराला घरापण गृहिणीमुळे: एखादी वास्तू केवळ भौतिक वस्तूंनी (फर्निचर, भिंती, छप्पर) सुंदर दिसत नाही. त्या वास्तूला प्रेमाचे, जिव्हाळ्याचे आणि आनंदाचे 'घर' बनवण्याचे काम गृहिणी करते. तिच्या अस्तित्वाने घरात जिवंतपणा राहतो.

गृहिणी नसलेले घर म्हणजे जंगल: 'कान्तार' म्हणजे भयानक किंवा दाट जंगल. श्लोकात म्हटले आहे की, ज्या घरात गृहिणी नसते, ते घर सर्व सुखसोयी असूनही माणसाला जंगलासारखे उदास, रिकामे आणि असुरक्षित वाटते. तिच्याशिवाय घराची व्यवस्था, काळजी आणि प्रेम नाहीसे होते.

थोडक्यात सांगायचे तर: स्त्री ही घराचा मुख्य आधारस्तंभ (कणा) आहे. तिच्याशिवाय घर पूर्ण होऊच शकत नाही.