हळद खरंच कॅन्सर व डायबिटीज होण्यापासून रोखते? खाण्याची ‘ही’ पद्धत व वेळ भन्नाट, या एका पदार्थासोबत करा मिक्स, होणारच नाही कॅन्सर?

🩺हेल्थ मंत्रा | आरोग्य मंत्र |🩺

वृत्त एकसत्ता न्यूज

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे

अकलूज दिनांक 18/9/2026

आपल्या स्वयंपाकघरात रोजच्या वापरासाठी असणारी आणि हजारो वर्षांपासून आयुर्वेद औषधोपचाराचा एक महत्त्वाचा भाग राहिलेली पिवळीधमक हळद म्हणजे निसर्गाची एक अनोखी भेट आहे. मातीसारखा सुगंध देणारी, सर्दी-खोकल्यासाठी किंवा जखमांवर हमखास वापरणारी ही हळद म्हणजे 'सुवर्ण कंद' होय. वैज्ञानिक ज्या रेणूचा अभ्यास करतात तो मुख्य घटक म्हणजे 'करक्युमिन' (Curcumin). परंतु, जर तुम्ही चमचाभर कच्ची हळद पावडर नुसती पाण्यासोबत गिळली, तर त्यातील बहुतांश घटक शरीराबाहेर फेकला जातो. हळदीमधील हा सक्रिय घटक, जो सुमारे ३ ते ५ टक्के असतो, तो 'हायड्रोफोबिक' (पाण्याचा तिटकारा करणारा) असतो आणि यकृत (Liver) तो झपाट्याने शरीराबाहेर टाकून देतो. परंतु, जेव्हा तुम्ही योग्य 'किल्ल्यांमार्फत' (विशेषतः फॅट्स आणि काळी मिरी) हा घटक अनलॉक करता, तेव्हा ती एक साधी मसाला नसून अनुवांशिक पातळीवर आजारांना रोखणारी एक जैव-सक्रिय ताकद बनते. होय, हळदीमध्ये कर्करोगाच्या पेशींची वाढ रोखण्याची आणि मधुमेहाचे व्यवस्थापन करण्याची वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेली शक्ती आहे. प्रश्न फक्त इतकाच आहे की तुम्ही ती कशी सेवन करता.

पेशींमध्ये सूज येण्याचे मूळ कारण

आपल्या शरीरातील पेशींची तुलना घराशी करू शकतो. शरीरातील दाह (Inflammation) हा अन्वेषण करण्यासाठी किंवा जखम भरून काढण्यासाठी असलेल्या स्वयंपाकघरातील एका छोट्या आगीसारखा असतो. परंतु, आधुनिक जीवनातील ताणतणाव, साखर आणि टॉक्सिन्समुळे ही आग घराच्या भिंतींपर्यंत पसरून एका भीषण दाहात रूपांतरित होते, ज्यामुळे पायाच ढासळतो.

वैज्ञानिक कार्यपद्धती : हळद शरीरातील NF-kB (Nuclear Factor-kappa B) नावाच्या रेणूवर लक्ष केंद्रित करते. NF-kB हा जणू काही सूज सुरू करणारा 'मास्टर स्विच' आहे. करक्युमिन हा स्विच प्रभावीपणे बंद करण्याचे काम करतो.

अँटिऑक्सिडंट्सची निर्मिती : हे Nrf2 नावाच्या प्रथिनाला देखील सक्रिय करते, जे एका 'फायर मार्शल' सारखे कार्य करते आणि तुमच्या DNA ला स्वतःचे अँटिऑक्सिडंट एन्झाईम्स तयार करून हा दाह शांत करण्याचा आदेश देते.

कॅन्सरविरूद्ध संरक्षण

कर्करोगाच्या बाबतीत उपलब्ध आकडेवारी अत्यंत बोलकी आहे. कर्करोगाच्या पेशी या बंडखोरांसारख्या असतात; जेव्हा त्यांनी मरण्याची वेळ येते तेव्हा त्या मरत नाहीत (या प्रक्रियेला 'अपोपोसिस' किंवा प्रोग्राम्ड सेल डेथ म्हणतात) आणि स्वतःची वाढ करण्यासाठी स्वतःच्या पुरवठा लाईन (रक्तवाहिन्या) तयार करतात. करक्युमिन एका 'ब्लॉकडे रनर' सारखे कार्य करते. हे कर्करोगाच्या पेशींमधील 'आत्महत्या जनुक' (p53) पुन्हा जागे करते, ज्यामुळे त्या पेशींना स्वतःहून नष्ट होण्यास भाग पाडले जाते. हे अँजिओजेनेसिस (Angiogenesis) रोखते ही ती प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे ट्यूमर स्वतःला पोसण्यासाठी नवीन रक्तवाहिन्या तयार करतात. परिणामी, हे ट्यूमरला अन्न न मिळाल्यामुळे उपाशी ठेवते. क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये, करक्युमिनने कोलन, स्तन आणि प्रोस्टेट कर्करोगाच्या पेशींची वाढ रोखण्याची क्षमता दाखवली आहे. ट्यूमर ज्या मार्गांनी पसरतात (Metastasis) ते मार्ग अवरोधित करून हे पसरण्यापासून रोखते.

डायबिटीजवर नियंत्रण

आधुनिक पोषण विज्ञानातील ही सर्वात आश्चर्यकारक आकडेवारी मानली जाती. २४० प्रि-डायबेटीस (Pre-diabetic) रुग्णांवर ९ महिने चाललेल्या एका मोठ्या यादृच्छिक (Randomized) चाचणीत, प्लेसबो गटापैकी १६.४% लोकांना पूर्ण विकसित टाईप २ मधुमेह झाला. मात्र, करक्युमिन घेतलेल्या गटात हे प्रमाण ०% होते.

♻️. ♻️