पोट रोज साफ होत नाही? शरीरात असू शकते ‘ही’ गंभीर समस्या, वेळीच व्हा सावध; डॉक्टरांचा गंभीर इशारा

 

पोट रोज साफ होत नाही? शरीरात असू शकते ‘ही’ गंभीर समस्या, वेळीच व्हा सावध; डॉक्टरांचा गंभीर इशारा

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 14/9/2026 :

_आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात की, अनेक दिवस पोट व्यवस्थित साफ न होणे किंवा शौच करताना जास्त जोर लावावा लागणे, ही समस्या आजकाल अनेक लोकांमध्ये दिसून येत आहे._

*Constipation Cause:* तुमचे शरीर किती निरोगी आहे, याचा अंदाज बऱ्याच प्रमाणात तुमचे पोट दररोज व्यवस्थित साफ होते की नाही, यावरून लावता येतो.

आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात की, अनेक दिवस पोट व्यवस्थित साफ न होणे किंवा शौच करताना जास्त जोर लावावा लागणे, ही समस्या आजकाल अनेक लोकांमध्ये दिसून येत आहे. यासाठी साधारणपणे चुकीचा आहार, कमी पाणी पिणे आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव ही मोठी कारणे मानली जातात. पण ही समस्या सतत होत असेल तर त्याला फक्त बद्धकोष्ठता समजून दुर्लक्ष करणे किंवा बद्धकोष्ठता दूर करण्यासाठी घरगुती उपाय करत राहणे योग्य नाही.

काही वेळा मधुमेह, थायरॉईडची समस्या आणि काही मज्जासंस्थेशी संबंधित आजारांमुळेही पचनाच्या समस्या आणि बद्धकोष्ठता होऊ शकते. त्यामुळे पोट व्यवस्थित साफ न होण्याची समस्या नेहमीच साधी समजून दुर्लक्ष करू नये.

*तुम्हालाही बद्धकोष्ठतेचा त्रास होतो का?*

आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात की, शौच कडक किंवा कोरडे होणे, शौच करताना त्रास होणे किंवा शौच केल्यानंतरही पोट पूर्णपणे साफ झाले नाही असे वाटणे, ही  बध्दकोष्ठतेची लक्षणे असू शकतात. 

बध्दकोष्ठता हा एक आजार नसतो,  तर अनेक वेळा ती शरीरातील दुसऱ्या समस्येचे लक्षणही असू शकते. 

तुमच्या आहारात फायबरचे प्रमाण कमी असेल, तुम्ही कमी पाणी पीत असाल किंवा शारीरिक हालचाली कमी असतील, तर पोट व्यवस्थित साफ न होण्याची समस्या होऊ शकते.‌

चला, आता समजून घेऊया की कोणत्या वेळी तुम्ही सावध होण्याची गरज आहे. 

*पोटाच्या समस्यांबाबत सावध राहा*

वैद्यकीय अहवालांनूसार, बध्दकोष्ठता म्हणजे फक्त रोज शौचाला न होणे असे नाही. नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ डायबिटीज, डायजस्टिव्ह ॲंड किडनी डिसीजेस (NIDDK) नुसार, बध्दकोष्ठता ही पचनाशी संबंधित एक सामान्य समस्या आहे. आठवड्यातून तीनपेक्षा कमी वेळा शौच होणे, शौच कोरडे किंवा कडक होणे तसेच शौच करताना त्रास आणि वेदना होणे, ही बध्दकोष्ठतेची लक्षणे मानली जातात. 

अनेक वेळा आहारात फायबरचे प्रमाण वाढवणे, जास्त पाणी पिणे आणि शारीरिक हालचाली वाढवणे यामुळे बध्दकोष्ठतेत सुधारणा होऊ शकते. पण तरीही आरामात मिळत नसेल, तर पोट व्यवस्थित साफ न होण्यामागचे कारण समजून घेणे गरजेचे आहे. 

*मधुमेह-थायराॅईडच्या समस्येचा धोका*

सामान्यपणे आहारात फायबर कमी असणे किंवा कमी पाणी पिणे यामुळे बध्दकोष्ठतेचा त्रास होऊ शकतो. NIDDK नुसार, मधुमेह आणि हायपोथायराॅडिझमसारख्या शरीरातील चयापचयाशी संबंधित समस्यांमुळेही बध्दकोष्ठता आणि पोट व्यवस्थित साफ न होण्याची समस्या वाढू शकते. काही वेळा काही औषधे आणि सप्लिमेंट्समुळेही बध्दकोष्ठता किंवा पोट व्यवस्थित साफ न होण्याची समस्या होऊ शकते. 

बराच काळ रक्तातील साखरेची पातळी जास्त राहिल्यास पचनसंस्थेवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या नसांना नुकसान होऊ शकते. या नसांच्या नुकसानीला ऑटोनाॅमिक न्यूरोपॅथी किंवा डायबेटिक एंटेरोपॅथी असे म्हणतात. जेव्हा या नसा योग्य प्रकारे काम करत नाहीत, तेव्हा मोठ्या आतड्यातील मल हळूहळू पुढे सरकतो. त्यामुळे बध्दकोष्ठतेची समस्या होऊ शकते. 

त्याचप्रमाणे हायपोथायराॅईडिझममुळेही अनेकदा बध्दकोष्ठतेचा त्रास होतो. यामध्ये थायरॉईड हार्मोनची पातळी कमी झाल्यामुळे शरीरातील चयापचयाची प्रक्रिया मंदावते आणि पचनसंस्थेतील स्नायूंची हालचाल कमी होते. 

*पोट व्यवस्थित साफ ठेवण्यासाठी काय करावे?*

पोट व्यवस्थित साफ ठेवण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे फायबरयुक्त पदार्थ पुरेशा प्रमाणात खा आणि पुरेसे पाणी व इतर द्रव पदार्थ घ्या. नियमित व्यायाम किंवा शारीरिक हालचाल केल्यानेही बद्धकोष्ठतेपासून बचाव करण्यास मदत होऊ शकते. 

ही समस्या दीर्घकाळापासून होत असेल, तर डॉक्टरांच्या सल्ल्याने काही तपासण्या करून घेता येतात. त्यामुळे समस्येचे योग्य प्रकारे समजण्यास मदत होऊ शकते.‌

_Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठीतज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)_

▪️ संकलन : यशवंत वाघ

************************