पिकांना पाण्याची गरज, लाईटीचा पत्ता नाही, वीजपुरवठ्याचे वेळापत्रक विस्कळीत, शेतकरी चिंतेत
वृत्त एकसत्ता न्यूज
आकाश भाग्यवंत नायकुडे
अकलूज दिनांक 24/9/2026 :
महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात सध्या शेतीपिकांसाठी पाण्याची गरज अत्यंत वाढलेली असताना कृषी पंपांना मिळणाऱ्या वीजपुरवठ्याबाबत शेतकरी आणि ग्रामस्थांकडून मोठ्या प्रमाणावर तक्रारी प्राप्त होत आहेत. अनेक भागांत वीजपुरवठ्याचे वेळापत्रक विस्कळीत झाले आहे, वीज वारंवार खंडित होत आहे, तसेच कृषी पंपांना वीज नेमकी कोणत्या वेळी मिळणार याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे.
एकीकडे पावसाची अनिश्चितता, दुष्काळसदृश परिस्थिती, वाढते तापमान आणि पाण्याची कमतरता यामुळे शेतीपिके वाचविण्याचे मोठे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर आहे. अशा परिस्थितीत उपलब्ध पाण्याचा वापर करून पिकांना वेळेवर पाणी देणे अत्यावश्यक आहे. मात्र पाणी उपलब्ध असूनही वीज उपलब्ध नसल्यास शेतकरी आपल्या पिकांना पाणी देऊ शकत नाही. त्यामुळे उभ्या पिकांचे नुकसान होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
सौर कृषी वाहिनी योजनेचा उद्देश स्वागतार्ह; मात्र प्रत्यक्ष परिस्थितीचा प्रश्न
राज्य सरकारकडून मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना 2.0 च्या माध्यमातून कृषी पंपांना दिवसा आणि भरवशाचा वीजपुरवठा करण्याचे उद्दिष्ट मांडण्यात आले आहे. अधिकृत माहितीनुसार या योजनेअंतर्गत राज्यातील कृषी फिडर सौर ऊर्जेवर चालविण्यासाठी 16,000 मेगावॅट क्षमतेचे विकेंद्रित सौर प्रकल्प उभारण्याचे उद्दिष्ट आहे.
शेतकऱ्यांना दिवसा विश्वासार्ह वीज मिळणे ही निश्चितच स्वागतार्ह दिशा आहे. मात्र या योजनेचा अंतिम फायदा शेतकऱ्याच्या शेतातील कृषी पंपापर्यंत नियमित वीज पोहोचण्यात आहे.
आज प्रश्न असा आहे की, सौर ऊर्जा निर्मिती आणि कृषी फिडरचे सौरिकरण यावर मोठ्या प्रमाणात काम सुरू असतानाही ग्रामीण भागातील अनेक शेतकऱ्यांना आपल्या कृषी पंपासाठी वीज मिळण्याच्या वेळेबाबत अनिश्चिततेचा सामना का करावा लागत आहे? सौर प्रकल्प उभे राहणे महत्त्वाचे आहे; पण त्या विजेचा विश्वासार्ह पुरवठा शेतकऱ्याच्या मोटारीपर्यंत पोहोचणे त्याहून महत्त्वाचे आहे.
महावितरणच्या नोंदीतही कृषी फिडरच्या वेळापत्रकाचा प्रश्न स्पष्ट
महावितरणने सप्टेंबर 2026 साठी अशा कृषी फिडरचे स्वतंत्र 3-फेज वीजपुरवठा वेळापत्रक प्रसिद्ध केले आहे, ज्या उपकेंद्रांवर तांत्रिक अडचणींमुळे दिवसा वीजपुरवठा देण्यात मर्यादा येत आहेत. त्यामुळे कृषी फिडर आणि वितरण पायाभूत सुविधांमधील तांत्रिक अडचणी हा केवळ शेतकऱ्यांचा अनुभव नसून अधिकृत व्यवस्थापनातही नोंदविला गेलेला विषय आहे.
महावितरणकडून दररोज वीजपुरवठा, लोडशेडिंग, बॅकडाउन आणि इतर प्रणालीविषयक अहवालही प्रसिद्ध केले जातात. त्यामुळे ग्रामीण भागातून येणाऱ्या तक्रारींकडे केवळ स्थानिक पातळीवरील किरकोळ समस्या म्हणून पाहता कामा नये. या संपूर्ण व्यवस्थेचा जिल्हानिहाय आणि फिडरनिहाय आढावा घेण्याची गरज आहे.
शेतकऱ्याला वीज कधी येईल याची प्रतीक्षा का करावी लागते?
शेतकरी हा पाणी, वीज आणि हवामान या तीनही घटकांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. शेतात पाणी आहे, मोटार आहे, पाइपलाइन आहे; परंतु वीज उपलब्ध नसेल तर त्या पाण्याचा उपयोग करता येत नाही. कांदा, भाजीपाला, फळबागा, ऊस, मका, सोयाबीन तसेच इतर पिकांसाठी योग्य वेळी पाणी देणे आवश्यक असते. विशेषतः फळबागा आणि संवेदनशील पिकांमध्ये पाण्याचा ताण वाढल्यास त्याचा थेट उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.
त्यामुळे वीजपुरवठ्याचे वेळापत्रक स्थिर आणि पूर्वनिश्चित असणे ही शेतकऱ्याची मूलभूत गरज आहे. वीज कोणत्या दिवशी, कोणत्या वेळेत आणि किती तास मिळणार याची निश्चित माहिती शेतकऱ्याला मिळाली पाहिजे. वेळापत्रक अचानक बदलणे, वारंवार वीज खंडित होणे किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे दीर्घकाळ पुरवठा बंद राहणे यामुळे शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढतात.
‘दिवसा वीज’ ही घोषणा प्रत्यक्षात आली पाहिजे
महावितरणच्या कृषी धोरणात कृषी ग्राहकांना टप्प्याटप्प्याने कायमस्वरूपी दिवसा आठ तास वीजपुरवठा करण्याचे उद्दिष्ट नमूद करण्यात आले आहे. यामुळे सरकारने आखलेल्या धोरणाची दिशा स्पष्ट आहे. आमचा प्रश्न धोरणाच्या उद्देशाला विरोध करण्याचा नाही. आमचा प्रश्न त्याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीचा आहे.
0 टिप्पण्या