अस्तित्वाचा शोध घेणारा जीवनप्रवास : 'शोध सुखाचा'

 

अस्तित्वाचा शोध घेणारा जीवनप्रवास : 'शोध सुखाचा'

(पुस्तक समीक्षण ) 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे

अकलूज दिनांक 21/7/2026 :

“प्रस्तावना आणि वाड:मयीन पार्श्वभूमी साहित्य हे केवळ कल्पनाविलासाचे माध्यम नसून ते मानवी संवेदना, मूल्ये आणि जगण्याच्या अनुभवांचा परिपक्व आरसा असते. सुप्रसिद्ध लेखक व कवी शिक्षक अनिल भगवान चव्हाण (ABC) यांनी आपल्या प्रदीर्घ साहित्यिक प्रवासातून हीच भूमिका सातत्याने मांडली आहे.२०११ मध्ये प्रकाशित झालेला ' दिपस्तंभाचे आधारस्तंभ' हा त्यांचा पहिला वैचारिक ग्रंथ प्रकाशित झाला. २०१२ मध्ये आलेला 'स्वयंप्रकाशित व्हा..!' हा काव्यसंग्रह.२०२३ मध्ये वाचकांच्या पसंतीस उतरलेली 'ABC डायरी'.आणि २०२६ मध्ये वाचकांच्या भेटीस आलेला 'शोध सुखाचा' हा कथासंग्रह या अनुक्रमाने पाहता, अनिल चव्हाण  यांची लेखणी ही वैचारिकतेकडून काव्यात्मकतेकडे आणि तिथून पुढे समृद्ध ललित अनुभूतीकडे अधिक परिपक्व होत गेल्याचे स्पष्ट दिसते. शिक्षण क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभव आणि 'एम.ए. (राज्यशास्त्र)' या अभ्यासू पार्श्वभूमीमुळे त्यांच्या लेखनात सामाजिक दृष्टी, मानवी वर्तनाचे सूक्ष्म निरीक्षण आणि अंतर्मुख करणारी प्रगल्भता आपसूकच उतरली आहे.'शोध सुखाचा' : मुख्य आशयसूत्र आणि निरूपण

'शोध सुखाचा' हा संग्रह केवळ वाचकाला रंजवण्यासाठी लिहिलेला नसून, तो आजच्या धावपळीच्या युगात माणसाला स्वतःच्या अंतरात्म्यात डोकावून पाहायला लावणारा एक तत्त्वज्ञानात्मक दस्तऐवज आहे. पुस्तकात एकूण २६ ललित लेखांच्या माध्यमातून मानवी आयुष्याचे अनेकविध रंग उलगडले आहेत.पुस्तकाची सुरुवातच 'सुख म्हणजे काय..?' आणि 'पैसा आणि सुख' यांसारख्या मौलिक प्रश्नांवर चिंतन करून होते. भौतिक गोष्टींच्या मागे पळणाऱ्या माणसाला खऱ्या सुखाची आणि समाधानाची व्याख्या सांगण्याचा प्रयत्न लेखकाने केला आहे.

 *भावभावना* : 'विश्वास नावाच झाड', 'प्रेमाची ताकद...', आणि 'बाप नावाचा माणूस...' यांसारख्या लेखांमधून नात्यांमधील ओलावा, त्याग आणि एकमेकांवर असणारा विश्वास अत्यंत तरल शब्दांत व्यक्त झाला आहे.वास्तवता आणि *जीवनसंघर्ष* : लेखकाने केवळ सकारात्मकतेचे काल्पनिक चित्र रंगवले नाही, तर 'आत्महत्येचा विचार...', 'डिप्रेशन नंतर.... ?', 'पडझडीनंतरच आयुष्य...' आणि 'भुकेची आग आणि भूत' यांसारख्या विषयांना हात घालून मानवी दुःखाची, अपयशाची आणि मानसिक संघर्षाची धगधगती वास्तव बाजूही तितक्याच संवेदनशीलतेने मांडली आहे.ते इथेच थांबत नाही तर ते ,रूपकात्मकता आणि निसर्गदृष्टीकडे ही वळतात  'कर्म नावाच्या झाडाची फळं... 'सुगरण...' 'सुखावणारा पाऊस...' या लेखांमधून लेखकातील कवी आणि निसर्गप्रेमी जागा होतो. निसर्गातील विविध घटकांचा आधार घेत मानवी जीवनातील कर्माचा सिद्धांत आणि जगण्याची जिद्द यावर भाष्य केले आहे.

 *भाषाशैली व वाङ्मयीन वैशिष्ट्ये* 

अनुभवातून आलेली प्रगल्भता  हा लेखसंग्रह केवळ कल्पनेवर आधारित नसून, लेखकाच्या स्वतःच्या जगण्याच्या आणि निरिक्षणाच्या समृद्ध अनुभवांवर अधिष्ठित आहे.यात 

ओघवती आणि थेट संवाद साधणारी भाषा लेखकाची भाषाशैली अत्यंत सोपी, प्रांजळ आणि वाचकाच्या मनाला थेट भिडणारी आहे. कोणताही क्लिष्टपणा न ठेवता सोप्या दृष्टांतांमधून तत्त्वज्ञान मांडणे हे या लेखनाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.या कथासंग्रहास आत्मचिंतनाची जोड आहे  प्रत्येक लेख वाचल्यानंतर वाचक आपोआपच स्वतःच्या जगण्याचा विचार करू लागतो, हीच या संग्रहाची सर्वांत मोठी फलश्रुती आहे.

या संग्रहाला लाभलेली ज्येष्ठ साहित्यिक प्रा. छाया बोरकर यांची प्रस्तावना पुस्तकाचे वाङ्मयीन मूल्य द्विगुणित करते. १० पुस्तकांच्या लेखिका आणि 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर भारत भूषण' पुरस्कारासह १५ हून अधिक पुरस्कारांनी सन्मानित असलेल्या प्रा. छाया बोरकर यांच्यासारख्या प्रगल्भ समीक्षकाची दाद मिळणे, ही या पुस्तकाची आणि लेखकाची खूप मोठी वाङ्मयीन उंची दर्शवते.

साहित्य सेवा प्रकाशन (छत्रपती संभाजी नगर) यांनी अत्यंत देखण्या व नेटक्या स्वरूपात हा संग्रह वाचकांपर्यंत पोहोचवला आहे.थोडक्यात सांगायचे तर, 'शोध सुखाचा' हे पुस्तक वाचकाला सुखाचा बाह्य शोध थांबवून, स्वतःच्या आत डोकावून शाश्वत समाधानाचा मार्ग शोधण्यास प्रवृत्त करते. संवेदनशील वाचक, अभ्यासू आणि साहित्यप्रेमींसाठी अनिल भगवान चव्हाण (ABC) यांची ही एक अत्यंत मौल्यवान आणि संग्रहणीय वाङ्मयीन भेट आहे.सुप्रसिद्ध लेखक कवी अनिल चव्हाण चव्हाण (ABC ) यांना पुढील लेखनासाठी शुभेच्छा..!”

====================

 पुस्तकं परिचय

--------------------

पुस्तक:'शोध सुखाचा '

लेखक: अनिल भगवान चव्हाण (ABC)

संपर्क -8806379959

प्रस्तावना: प्रा. छाया बोरकर

प्रकाशक: साहित्य सेवा प्रकाशन, छत्रपती संभाजी नगर

किंमत -१३० रुपये 

 समीक्षक - विकास सुखधाने

 युवा साहित्यिक लेखक

 मो.नं -7350956344

====================