🏤 कामाठीपुरा 🏤 प्रकरण5️⃣

 

🏤 कामाठीपुरा 🏤 प्रकरण5️⃣

वृत्त एकसत्ता न्यूज

संकलन : आकाश भाग्यवंत नायकुडे

अकलूज दिनांक 31/7/2026 :

*दिवस दुसरा*

*दुपार झालीय.. दुर्गा रडवेली. आधीच ती रडून रडून सुजलेली.*

*परमेश्वरीने कूस बदलली. तिने पाहिलं दुर्गा बॅगेत कपडे भरत होती.*

*'क्या कर रही हो दुर्गा' तिने विचारलं.*

*यहां ‘समझ गयी क्या है ये, क्या चलता है यहां ब्रॉथल है ये. रंडीखाना, इतना लायी हो मुझे धंदा कराने. अच्छे पैसे मिले होगे ना मुझे बेचनेके नहीं रहना है मुझे यहां. अभ्भी के अभ्भी ले चलो मुझे यहांसे मेरे गांव. अब जान गयीं. पैसा कहासे आता है तुम्हारे पास. ये, ये है अस्पताल यहां.. यहां नौकरी करती हो तुम हा.' दुर्गा रडत, आवेगाने म्हणत होती.*

'हात जोडती हू मै गुड्डी मुझे गाडी मे बिठादो प्लिज. मैं चली जाऊंगी अपने घर' दुर्गा मोठ्याने रडायला लागली.

आता रात्रपाळी केलेल्या सगळ्या जाग्या झाल्या.

'हा ये रंडीखाना है. ये बात अगर मै तुझे पहले बताती तो शायद तू वही तूट जाती. मगर मैने तुझे बेचा नहीं है. मै तुझे यहां ले आयी हू सचमुच कि नौकरी दिलवाने के लिये पर मेरे पास कोई ऐसी महफूज जगह नहीं है जहाँ तू रह सके. तुझे यहां रखने के अलावा कोई और चारा नहीं था मेरे पास. सोचा था तुझे पहले अछी नौकरी दिलवा दु फिर तेरे रहने का बंदोबस्त कर दूंगी. तू जाना चाहती है तो चली जा छोड आऊंगी मै तुझे.' परमेश्वरी बोलत होती.

‘मैने तुझे बेचा नहीं है दुर्गा. मै तो बस तुम्हारी मदत करना चाहती थी. मै प्यार में फसकर रास्ता भटक गयी. घर गृहस्थी, भाई बहनों कि देखभाल ये सारे सुनहरे ख्वाब मेरे भी थे. पर मुझे बेचा गया इस नरक से उस नरक. मै बेसहारा, मजबूर. फिर मैने सोचा अगर यही तकदीर है तो यही सही. जिस्म हि तो है, चमडी, खाल है. नौचने दो जितने नोचते है. पैसा तो मिलता है. पैसा जिसकी मुझे सख्त जरुरत थी. दोष मेरा नहीं था दोष समाज का था. उस इन्सान का था जिसने मेरे भावनाओ के साथ खिलवाड किया. मै चिल्लाई, रोयी, मैने भाग जानेकी कोशिश तक कि पर क्या मिला मुझे, कोडे, लाथ, सिगरेट के चटके. भूक, प्यास थी वो अलग. कोई मेरी मदत नहीं कर सका. मदत मिली तो सिर्फ और सिर्फ यहां इस रंडीखाने में मेरे जैसी कई है यहां जिसे ये जमाना ठुकरा चुका है. पुछले शबनम से, कविता से, अनु से, शर्मिला से, आशा से.' परमेश्वरी दुर्गेच्या डोळ्यात डोळे घालून बोलत होती.

'और मुझे भी' मालकिणीच्या आवाजाने सगळे दचकले.

'घबरा नहीं, तुझे यहां कोई छुयेगा तक नहीं तेरे इजाजत के बगैर. पर फिर भी तू जाना चाहती है तो चली जा. प्रेमा पैसे ले मेरे से और भेज दे घर वापस लडकी को' अम्मा करारी बोलून निघून गेली.

दुर्गा शांत झाली. तिने थांबण्याचा निर्णय घेतला. इलाज नव्हता.

एके ठिकाणी नोकरी मिळाली दुर्गाला.

सकाळी नाश्ता करत असताना एक पत्र परमेश्वरीने दुर्गेच्या हातात दिलं. 

'लेकी तू पाठवलेले पैसे मिळाले. पाचशे रुपये होते. खूप मदत झाली ह्या पैशाने. ताई, माईची शाळेची फी भरली. थोडे तांदूळ, गहू आणि भाजीपाला पण भरला. अगदीच उपासमार चालू असताना तू पाठवलेले पैसे आम्हाला जीवनदायी ठरले. देव तुझे कल्याण करो. तुझी आई.' असा काहीसा मजकूर होता. 

पत्र वाचताना दुर्गेने अश्रुपूर्ण डोळ्यांनी परमेश्वरीकडे पहिले.

'हो मी पाठवले ते पैसे.' परमेश्वरी म्हणाली. 

दुर्गेने आवेगाने तिला मिठी मारली. 

दुर्गा नोकरी करत होती. एकुणात ती आता त्या बंगल्यात छान रमलेली. सांज झाली कि ती कुणा गि-हाईकाच्या नजरेस पडू नये म्हणून खोलीत लपून बसायची. ऐकू येणाऱ्या शिव्या, दारूच्या बाटल्यांची खळखळ, करकरणारे पलंग, सिगरेटींचा धूर ह्या सगळ्या गोष्टींचा तिच्यावर काहीच फरक पडेनासा झाला.

एके सायंकाळी दुर्गा रडत बंगल्यात आली.

ती ज्या ठिकाणी काम करते त्यांना ती कुठे राहते ह्याची माहिती मिळालेली. ती धंदा करते म्हणून अगोदर एका सब ऑर्डीनेट मेल स्टाफ ने तिच्याशी अतिप्रसंग केला. ती रिस्पॉन्स देईना किंवा त्याने तिच्यावर केलेला अतिप्रसंग ती मालकाला सांगेल म्हणून ह्या पट्ट्याने मालकाला दुर्गा कामाठीपुयाच्या वेश्या वस्तीत राहते आणि धंदा करते म्हणून सांगितले. मालकाने केबिन मध्ये बोलावून तिला धाकटपटशा दाखवून बळजबरी करण्याचा प्रयत्न केला. ती नाही जुमानली म्हणून त्याने पैश्याचे अमिष दाखवले. दुर्गेने खाडकन लगावलेल्या थप्पडला इट का जवाब पत्थर से म्हणून मालकाने तिला कामावरून काढून टाकले. 

'चलो ठोकते है साले को ये चिरकूट, अस्लम को बुला. साला हरामी छेडछाड करता है क्या लडकी के साथ रोशनी तावातावाने म्हणाली.

‘नहीं रुक.. ’ परमेश्वरीने समजावले. 'पगार दिया क्या' विचारले परमेश्वरीने 

'हा..' दुर्गा म्हणाली.

‘कीतने जन का मुह बंद करेंगे. जगह बदलनी होगी.’ परमेश्वरी समजुतीच्या सुरात म्हणाली.

'पर कहां' सगळ्यांच्या चेहऱ्यावर प्रश्न चिन्ह.

'है एक जगह' परमेश्वरी स्वतःशी पुटपुटली. 'एक वुमन्स हॉस्टेल है. वहा कोशिश करेंगे.'

दुसऱ्या दिवशी सकाळी परमेश्वरी दुर्गाला घेऊन मुंबई सेंट्रलच्या वूमेन्स हॉस्टेलला गेली. नाव नोंदणी वगैरे झाली पण अकारण तिला राहण्याची परवानगी नव्हती. एक तर ती शिक्षण घेतेय ह्याचं प्रुफ हवं होतं किंवा ती नोकरी करतेय ह्याचं कन्फर्मेशन. सध्या दोन्ही तिच्याकडे नव्हते. दोघी बंगल्यात परतल्या.

अम्माने तिच्या अगदी जवळच्या गिऱ्हाईकाला दुर्गेच्या नोकरीसाठी गळ घातली.

सात आठ दिवसांनी दुर्गेला पुन्हा नोकरी लागली.

ते एक हॉस्टेल होतं मुंबई सेन्ट्रलच्या परिसरातलं.

तिथं तिला फ्रंट ऑफिस मध्ये असिस्टंटची नोकरी मिळाली. दुर्गा जास्त शिकली नसल्या मुळे तिचं इंग्रजी इतकं चांगलं नव्हतं त्यात तिला हिंदी आणि मराठी भाषेचा गंधही नव्हता तेव्हा तिला नोकरीवर ठेवायला अनेक लोक कचरायचे. पण एका दिलदार माणसाने अम्माच्या शब्दाखातर दुर्गेला नोकरीवर ठेवण्यासाठी त्या होस्टेलच्या मालकाला आग्रह केला अन तिला नोकरी मिळाली. इंटरव्यूव्हच्या वेळी दुर्गेची दमछाक झाली पण परमेश्वरीने मालकाला 'तिला संधी द्या, ती शिकेल हळू हळू' ह्या आर्जविने केलेल्या विनंतीमुळे तिला जॉब मिळाला.

कामावर रुजू होण्याच्या दोन दिवस आधी तिला तिच्या घरून पत्र आलेलं. 'प्रिय दीदी तू पाठवलेले पाचशे रुपये मिळाले. ह्या पैशाची खरंच गरज होती. घरात अन्नाचा एक कण हि नव्हता. त्यात सावकार पैश्यासाठी तगादा लावतोय. शाळेचं काय सांगू. पुस्तक आणि वह्यांसाठी पैसे नाही आहेत. फक्त वर्गात हजेरी लावून मिळेल त्या कागदावर होमवर्क करत आहोत. असो, तुला नोकरी मिळेल असं परमेश्वरी दीदीने लिहिलंय. लवकरात लवकर तुला नोकरी मिळो आणि हे दारिद्र्य संपो अशी आम्ही सगळेजण देवाशी प्रार्थना करत आहोत. तू काळजी घे.

परमेश्वरी दीदीला धन्यवाद सांग तुझी आई, माया, देवी, सुप्री, शारदा' असं लिहिलं होतं.

पुन्हा परमेश्वरीने दुर्गेच्या घरी पैसे पाठवलेले दुर्गेच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले. तिने जवळ बसलेल्या परमेश्वरीला म्हणजे बालपणाची मैत्रीण गुड्डीला कडाडून मिठी मारली अन रडू लागली. 

दुर्गा कामावर रजू झाली अन ठरल्या प्रमाणे कामाठीपुऱ्याचा निरोप घेऊन वूमेन्स हॉस्टेलला राहायला गेली.

काळ गुजरत होता.

चांगलं चाललं होतं दुर्गेचं. अर्थात तिच्या पेहराव्यावरून आणि तिच्या गुबगुबीत होत चाललेल्या देहाला बघून तरी वाटत होते.

ती आता व्यवस्थित पैसे पाठवू लागलेली तिच्या घरी. तिचा पत्ता बदललेला. अधून मधून ती गुड्डीला भेटायला यायची कामाठीपुऱ्यात. एका भेटीत तर तिने परमेश्वरीला ते पाचशे रुपये पण परत केले.

परमेश्वरी खुश होती. चला कुणा एकीला तरी आपण चांगल्या कामाला लावलं.

इथं कामाठीपुऱ्यातच नव्हे तर जगातल्या कुठल्याही कुंटणखान्यात स्त्रीचं अस्तित्त्व पायताणासारखे होते. चिखल, पाऊस, उन्हात ते वापरायचं आणि सावली मिळाली कि विसरायचं. पायताणाला त्याचे पैसे द्यायचे. पण पायताणाला लागलेला चिखल, पायताण तो सुके पर्यंत सहन करायचा. सुकतो न सुकतो तोच ते पायताण कुणा दुसऱ्याच्या पायात. वात सरकली, अंगठा तुटला, टाच घासली. चौडा मुरडला काही घेणं देणं नव्हतं वापरणाऱ्याला. वापरणारा पण चांगलाच घासायचा त्याला.

परमेश्वरी ह्या सगळ्या दिव्यातून पार पडलेली.

प्रेमात फसलेली परमेश्वरी इथे येऊन, मर मर मार खाऊन, शरीरावर चटके लेऊन, धंद्याला लागलेली.

पण तिच्या नशिबाने हा कुंटणखाना तिला चांगला मिळालेला. ती, तिला विकलेले पैसे हळूहळू मालकिणीला फेडत होती. इथल्या कुंटणखान्यात चांगल्या प्रमाणात सभ्यता होती. ती तिच्या गावाला जाऊ शकत होती. सिनेमाला, मार्केटला जाऊ शकत होती. फ्री होती ती. अगदी.

तिची त्वचा, तिचं शरीर हेच तिचं इन्व्हेस्टमेंट होतं. एक प्रॉडक्ट होती ती आणि हे तिला चांगल्या प्रकारे ठाऊक होतं. आणि जाऊन जाणार कुठे. सगळाच नरक होता तिच्या दृष्टीने त्या मानाने इथे ती प्रचंड सुरक्षित होती.

एकटी नव्हती ती, तिच्या सारख्या समदुःखी संख्या होत्या. बहुतेक मुली फसवून, फुसवून, जबरदस्तीने आणलेल्या. ज्या सो कॉल्ड सुसंस्कृत समाजाच्या दृष्टीने सोसायटीत नांदण्याच्या लायकीच्या नव्हत्या.

सोनम चं घ्या ना. तिला पळवली, तिच्यावर बलात्कार झाला, तिला विकली. एका सामाजिक संस्थेने तिला सोडवले. तिला तिच्या उत्तर प्रदेशातल्या गावच्या घरात तिच्या आई बाबांच्या हवाले केले देखील पण समाज तिला स्वीकारायला तयार नव्हता. वस्तीतल्या बुभुक्षित नजरा तिला अजूनही गिळायच्या गर्तेत होत्या. टक्के टोणपे सुरूच होते. घरात कटकटी सुरु झाल्या. कोण तिला ठेवेना. आई बापाची गुडिया, प्यारी लेक समाजाच्या जाचामुळे आईबापाला नकोशी झालेली. कंटाळून सोनमने बांसुरीलालला फोन केला. सौदा झाला. बांसुरीलाल कामाठीपुऱ्यातला दलाल, भडवा. तो रीतसर आपल्या फेक आई बापाला घेऊन सोनमच्या गावी आला. मागणी घालून देवळात लग्न लावून सोनमला पुन्हा कामाठीपुऱ्यात घेऊन गेला. आता सोनम खुश होती. तिचे घरचे खुश होते. घरच्यांना महिन्याच्या सुरवातीला मनिऑर्डर यायची.

प्रायव्हेट गिऱ्हाईक बाळगण्याची तिला मुभा होती. एकंदर तिला चांगलं इन्कम होत होतं. सगळं काही फेडल्या नंतर ती स्वतंत्र होऊन तिच्या मनासारखं आयुष्य जगणार होती. हि ह्या लायसन्सधारी कुंटणखान्याची खासियत होती. त्यामुळे इथे कार्यरत असणाऱ्या मुली जास्त सुखी, समृद्धी होत्या हे महत्वाचं. 

परमेश्वरी खुश होती.

नाईट नसेल, कधी कधी ऑड डे ला गिऱ्हाईक नसायचं तेव्हा ह्या सगळ्या मुली मस्त सिगारेट ओढत, बियर पीत एकमेकींच्या पायावर पाय टाकून गप्पा मारायच्या. एकमेकींच्या कहाण्या ऐकायच्या अन मोठ्याने त्याची आय माय काढत ग्लास टॉस करायच्या.

दुर्गा एके सुखद सकाळी कामाठीपुरा बंगला नंबर ७७७ च्या दारात अवतरली. आपल्या सामाना सकट. दुर्गा आल्याची वर्दी जाताच सगळ्या मुली जमल्या.

परमेश्वरीला पाहताच दुर्गा बेगीनं तिच्या कुशीत शिरली अन रडू लागली.

हमसून रडणारी दुर्गा तिची स्टोरी सगळ्यांना सांगत होती.

हॉस्टेल मध्ये नोकरी लागलेली. तिला हॉस्टेल चा मॅनेजर सर्वोतोपरी मदत करत होता. अगदी तिला हिंदी शिकण्यापासून ते तिला चांगले कपडेलत्ते घेण्यापासून ते अगदी तिच्या घरी पैसे पाठवण्या पर्यंत.

दुर्गा त्या माणसाच्या प्रेमात पडली अन व्हायचं होतं ते झालं. दुर्गेचं कोमार्य नासलं गेलं तिच्या इच्छेनुसार प्रेम रंगात आलेलं. दिवस रात्र यथेच्छ सुख उपभोगत होते. दोघे लग्नही करणार होते.

अन एके दिवशी त्याने तिच्या समोर एक प्रस्ताव ठेवला. प्रस्ताव होता एका व्यक्ती सोबत झोपण्याचा. त्यात त्यांना भरपूर पैसे मिळणार होते जे ते त्यांचा संसार स्थापनेसाठी उपयोगात आणणार होते. दुर्गेने ते ही केलं. झोपली ती. एक नाही अनेक लोकांसोबत. कारण एकच कि भविष्य छान असावं. पण तसं नसतं ना. तो व्यक्ती, दुर्गेने त्याला विश्वासाने दिलेले पैसे घेऊन पसार झाला. त्या हॉस्टेलवर वेश्यांचा धंदा चालतो म्हणून पोलीस कारवाई झाली. मालकाने केलेल्या मांडवली मुळे सगळे सुटले.

अन दुर्गा कामाठीपुऱ्याच्या आश्रयाला आली.

✍️ सुधीर जाधव

💠 पुढे क्रमश..... प्रकरण ०६

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹