🏤 कामाठीपुरा 🏤प्रकरण 0️⃣4️⃣

 

🏤 कामाठीपुरा 🏤प्रकरण 0️⃣4️⃣

वृत्त एकसत्ता न्यूज

संकलन : आकाश भाग्यवंत नायकुडे

अकलूज दिनांक 30/7/2026 :

*‘क्या है ये गुड्डी. ये हॉस्टेल है, या हॉटेल है... कहा लेके आयी हो तुम मुझे' दुर्गेने परमेश्वरीला प्रश्न केला.*

*‘गुड्डी’ परमेश्वरीचं गावातलं निक नेम होतं. परमेश्वरी जरी दुर्गेपेक्ष्या दोन वर्षे वयाने मोठी असली तरी त्या दोघी बालपणीच्या घट्ट मैत्रिणी होत्या. खूप गमती जमती केलेल्यात दोघींनी* *लहानपणात. खाडीवर छोटी बोट घेऊन मासे मारणे,  नारळ तोडून ते सोलून बाजारात विकणे. इतकंच काय शहरात जाऊन जाहिरातीचे प्याम्पलेट पण वाटायच्या दोघी. चार पैसे मिळवणे हा उद्देश्य असला तरी मजा मस्ती ठरलेली असायची.*

वयात आल्यावर अचानक गुड्डी गायब झालेली. खूप शोध घेतला, सापडेना. पोलीस कंप्लेन झाली. कुणी म्हणे गुड्डीने जीव दिला तर कुणी म्हणाले गुड्डी कुणा वयस्क माणसाचा हात पकडून पळाली. राघव अण्णा, गुड्डीचे वडील. गावचे टक्के टोणपे ऐकून दारूच्या भयानक आहारी गेले. मेले हार्ट अट्याक ने.

आई, गुड्डीच्या लहान तीन बहिणी अन धाकटा भाऊ यांची स्थिती दयनीय झाली. अन एके दिवशी गुड्डीचं पत्र आलं घरी ती सुखरूप असल्याचं, सोबत भरभक्कम मनी ऑर्डर. पत्रात गुड्डीनं लिहिलेलं कि ती सुखरूप आहे. मुंबईत एका मोठ्या इस्पितळात काम करतेय. पावसाळा संपल्यानंतर गावी येईन म्हणे.

गुड्डी गावी आली. अगदी नखशिखांत बदलेली गुड्डी, एखाद्या फिल्मी हिरोईन सारखी दिसणारी गुड्डी.

गॉगल लावलेली, ओठांना लिपस्टिक, पायात उंच टाचांच्या भारी स्यांडल, कपडे तर इतके भारी कि विचारू नका.

गुड्डी मग दरवर्षी गावी यायची. गुड्डीच्या घरी आता लक्ष्मी नांदू लागलेली. तिने गावात जमीन खरेदी केली. घराची डागडुजी करून, भिंती रंगवून, नारळी झावळ्यांनी शाकारलेल्या घरावर कौलं चढवून घराला अप्रतिम साज चढवला. गुड्डीची भावंडं शाळेत, कॉलेजात चांगलं शिक्षण घेत होती. चेहरा मोहराच बदलून टाकला गुड्डीने घराचा. आता कसलीच भ्रांत नव्हती.

‘ना ये हॉस्टेल है और ना हि ये हॉटेल. ये एक अलग जगह है जो मुझ जैसी बेसहारा, मजबूर लडकियोंको जीने का रास्ता दिखाती है. ये जगह क्या है तुझे जल्दी ही मालूम होगा. मगर तू यहां नौकरी के लिये आयी है, तुझे नौकरी दिलाऊंगी. कुछ भी गलत नहीं करवाऊंगी मै तुमसे' परमेश्वरी दुर्गेच्या डोळ्यात डोळे घालून म्हणाली. दुर्गा आश्वस्त झाली तिच्या वाक्याने.

दोघ्या जणी खात असताना चार पाच जणी आणखीन जमा झाल्या.

'वा प्रेमा दीदी किसको लायी हो. नया आयटम है क्या.’ काळ्याभोर कुरळ्या केसाच्या, पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे मोठे डोळे अन भुवयांची गडद किनार असलेल्या दुर्गेला पाहून त्या पुसत्या झाल्या.

तिथे सगळ्याच होत्या नेपाळी, मद्रासी, मराठी, उत्तर प्रदेशातल्या, अख्या भारतातल्या म्हणा ना.

सविता, लक्ष्मी, कोमल, खुशबू, रोशनी... तब्बल चौदा जणी होत्या. त्यात परमेश्वरीला धरून पाच जणी केरळ च्या होत्या.

बंगला नंबर ७७७,

अगणित सुंदर ललनांची चॉईस असलेला कामाठीपुऱ्यातला सगळ्यात कॉस्टली आणि ल्यावीश कुंटणखाना.

ह्या चौदा जणी तर तिथेच राहणाऱ्या होत्या पण सात जणी फ्रिलान्सर होत्या. म्हणजे नॉन रेसिडेन्स.

सगळ्याच अप्सरा, रंभा आणि मेनका. भारतातल्या विभिन्न राज्यातल्या. तळमजल्या वरून जाणारी शिडी पहिल्या मजल्यावर जायची. पहिल्या मजल्यावर मेन हॉल, अगदी भला मोठा, जिथे पंधरा जण आरामात वाट बघू शकतात केबिन खाली होण्याची, कम्पार्टमेंटेड बेड जिथे एक्च्युअल धंदा व्हायचा अश्या सात केबिन्स, किचन, अद्यावत बाथरूम आणि एक दहा बाय बाराची खोली मुलींना रिलॅक्स होण्यासाठी. अगदी कम्फर्टेबल कारभार. हा सगळा धंद्यासाठी संध्याकाळी वापरला जाणारा एरिया. हो इथे धंदा फक्त सायंकाळी सुरु व्हायचा.

ह्याच पहिल्या मजल्याला लागून मागच्या बाजूने खाली जाणारी शिडी होती जिथे मुलींसाठी झोपण्याच्या दोन खोल्या होत्या. त्या नंतर अम्माने पहिल्या माळ्याच्या वर स्लॅब टाकून बांधलेली बेकायदेशीर गच्ची त्यात तिचा भाला मोठा स्वतंत्र रूम.

बाहेरून बघायला छोटा, सुबक वाटणारा हा ७७७ लायसन्स धारक कुंटणखाणा आतून विस्तीर्ण होता. बरंच बांधकाम कायद्याला फाट्यावर मारून केलेलं.

दुर्गेला त्यांचं संभाषण कळेना. त्या सगळ्या हिंदीत बोलायच्या आणि दुर्गा अन परमेश्वरी मल्याळी भाषेत.

दुर्गेला हिंदी अजिबात कळत नव्हतं. इंग्लिश किंवा मल्याळी इतकीच भाषा येत होती तिला.

‘क्या बोल रहे है ये लोक' दुर्गेने विचारलं.

सगळ्या हसल्या.

'कुछ नही.. तू आराम कर' परमेश्वरी म्हणाली

‘प्रेमा अम्मा ने तुझे बुलाया है.' चांदनी दरवाज्यातून परमेश्वरीला म्हणाली. ‘आती हूं’ म्हणत परमेश्वरीने सगळ्यांवर एक कटाक्ष टाकला. ‘कोई भी कुछ नहीं बतायेगा इसको हम सबके बारमे मै अभी आती हू' म्हणत ती अम्माच्या खोलीकडे वळली.

अम्मा...

पातळ देहाची, पांढुरकीशी, सुरकुत्या ल्यायलेली. पांढऱ्या शुभ्र साडीत शांत बसलेय. तिचे हात स्वेटर वीणताहेत. करारी नजर परमेश्वरीवर रोखून म्हणतेय. 

'क्यूँ लायी हो उस लडकीको यहां'

'अम्मा उसको नौकरी दिलानी है. गावकी सहेली है मेरी गरीब है बिचारी. बाप मर गया. घरमे चार बहनें और माँ है.' अम्माच्या पायाला शिवत परमेश्वरी म्हणाली.

'नौकरी... नौकरी या धंदा' अम्मा हसली.

'नही अम्मा धंदा नहीं.. नौकरी मै कोशिश करूंगी उसको नौकरी दिलाने में.. बस थोडे दिन यहां रहने दो प्लिज' परमेश्वरी म्हणाली.

'तू कोशिश करेगी उसकी नौकरी की कितनी पढी है वो कुछ कोर्स वोर्स किया है.' अम्मा म्हणाली.

'बारवी मे थी तब सब छुट गया. उसके बाबा मरने के बाद तो हालात और भी बदतर हो गये. रहने दो ना अम्मा उसे थोडे दिन यहां, जो भी खर्चा होगा मै दे दूंगी' परमेश्वरी अम्माला विनंती करत होती.

अम्मा हसली. ठीक है म्हणत विणकाम बाजूला ठेऊन अम्माने पाकिटातून सिगारेट काढून शिलगावली.

'सुन... वो पाकिटमेसे पांच सौ रुपये निकाल और मनी ऑर्डर कर लडकीके घरवालों को.. लिखना... काम मिल गया है.' अम्मा म्हणाली.

‘नहीं अम्मा... उससे मै ये काम नहीं करवाऊंगी. पुरी कोशिश करूंगी मै उसको नौकरी दिलवाने में परमेश्वरी निग्रहाने म्हणाली.

'अरी कर कोशिश मना किसने किया है. पहले पैसे तो भेज उसके घरवालों को, भुके होंगे बेचारे’ अम्मा कुत्सित हसत म्हणाली. 'और ये पैसे उधार रहेंगे उसपर कह देना काम मिलते हि लौटा दे... और इसका रहने का, खाने का, पीने का सबका खर्चा तुझे देना होगा. क्या समझी प्रेमा' अम्मा ने जोरदार कश लगावला.

हो म्हणत पैसे घेऊन परमेश्वरी निघाली. अम्मा स्वतःशीच हसली. म्हणाली ‘सब पागल है' अम्माच्या गाळ्याला एक नवीन मछली घावलेली. काहीही इन्व्हेस्टमेंट न करता.

संध्याकाळ ची वेळ.

सहा वाजता दुर्गाला जाग आलेली. पहाते तर खोलीतल्या पाच सहा मुली अंगात तोकडे तिकडे कपडे घालून चेहऱ्याला रंग रंगोटी करू लागलेल्या. ती परमेश्वरीला शोधू लागली.

‘दीदी कहीं जा रही हो क्या' तिने जवळ उभ्या असलेल्या सुंदर नटलेल्या शीतल ला विचारलं. शीतल केरळची होती.

‘जानेका बिनेका किधर नही रे, धंदे का टाईम हो गया है' शीतल ने उत्तर दिलं.

दुर्गेला कळेना काय चाललंय.

इतक्यात तिला परमेश्वरी दिसली.

अय्यो!!!. परमेश्वरी किती सुंदर दिसत होती. कुरळ्या काळ्याभोर केसांत मोगऱ्याचा गजरा माळलेली, लाल चुटुक लिपस्टिक मधून स्फटिकासम चमचमणाऱ्या शुभ्र दंतपंक्ती, हिरवी कांजीवरम साडी. अगदी लग्नाला निघालेली करवली वाटत होती परमेश्वरी.

परमेश्वरी गर्दीतून वाट काढून दुर्गे जवळ आली. परमेश्वरीने लावलेल्या अत्तराने दुर्गा मोहरून गेली.

‘ऐक .. आम्ही सगळ्या इथे बिझनेस करतो. आणि आता ग्राहक येण्याची वेळ झालीय. तेव्हा तू इथेच राहायचं. तुला जे हवंय ते पारू अक्का देईल. इथून जरा देखील हालायचं नाही. कळलं' परमेश्वरी दुर्गाला अगदी निक्षुन सांगत होती. 

'बरं' म्हणाली दुर्गा.

सात वाजता धूप आरतीला सुरुवात झाली.

अम्माने देवाला धूप दाखवले. कॅसेट वर आरतीला सुरुवात झाली. धुपाचा सुगंध संपूर्ण हॉल मध्ये पसरला.

अम्माने बेल वाजवताच हॉलचा दरवाजा उघडला गेला. चिंधी नावाच्या हरकाम्याने धावत जाऊन खाली लोखंडी गेट कडे उभ्या असलेल्या गार्डला अम्मा येत असल्याची वर्दी दिली. पांढऱ्या शुभ्र सफारीत उभे असलेले गार्ड आज्ञा शिरसावंद्य मानून मेन गेटपाशी उभे राहून अम्मा येण्याची वाट बघू लागले.

सांजेला नहालेली अम्मा पांढऱ्या शुभ्र साडीत, डोक्यावर पदर घेऊन खाली आली दिवा, धूप, लोभानच्या परातीसह.

तिने गेटच्या आतल्या बाजूला असलेल्या भिंती वरच्या देवाला दोन्ही हात वर करून ताट दाखवलं. क्षणभर काहीतरी पुटपुटली. अम्मा वळल्या बरोबर गेटचा लोखंडी, जाळीदार दरवाजा अबलक उघडला गेला. बंगला नंबर ७७७ चा निऑन साइनचा बोर्ड लखाकला अन कामाठीपुरा सुरु झाला. 

दुर्गा एकटीच खोलीत शांत पणे बसून होती उद्याची स्वप्नं बघत. नोकरी लागेल, मग मी गावी आईला पैसे पाठवीन, माझी भावंडं शिकतील, शिकून खूप मोठी होतील, मी पण मग परमेश्वरी सारखी पैसे साठवून गावी जमीन घेईन, शेती होईल, घरात सुख-समृद्धी नांदेल, अन एके दिवशी माझी आई चांगल्या मुलाशी माझे लग्न लावून देईल, माझा संसार असेल, माझी मुलंबाळं असतील. पुढील आयुष्य किती सुंदर असेल नाही. असल्या भावी आयुष्याचा गोड सिनेमा तिच्या काळ्याभोर टपोरी डोळ्यात सुरू होता.

दुर्गा दिसायला खरंतर सुंदर होती. पण घरची गरिबी, उपासमारी, चांगल्या कपडयांची आबाळ ह्या सगळ्या गोष्टींमुळे लहानपणापासून दबून राहिलेली. तीच्या सौंदर्याच्या तेजाच्या बहराचा स्पर्शच तिला कधी झाला नाही.

कुणा कुरळ्या केसाच्या राजबिंड्या युवकाचे लक्षच गेले नव्हते तिच्याकडे. तीही कुणाकडे आकृष्ट होईल हा प्रश्नच नव्हता. अकाली वृद्धत्वाकडे झुकलेलं तिचं तरुणपण.

पण आता नाही. आता परमेश्वरीच्या कृपेने तिच्या जीवनात बहार येणार होती. आपलं झालं नाही झालं तरी चालेल पण आपल्या बहिणीचं मी चांगलं नक्कीच करणार हा चंग तिच्या डोक्यात आकार घेत होता.

विचारमग्न असताना दरवाज्याची कडी वाजली. तिने दार उघडलं आणि दचकली.

'मासीस है क्या तेरे पास' नागड्या देहावर चादर लपेटलेली नेपाळी तारा तिला विचारतेय.

हि तिला घाबऱ्या अवस्थेत खाली वरून न्याहाळू लागली. 

'देखती क्या है... मासीस है क्या.' तारा वैतागून म्हणाली.

हिला हिंदी कळेना.‘वो तेरी' म्हणत ताराने हाताने माचीस ची खूण केली. हिनं घाबऱ्या डोळ्याने मान हलवत नकार कळवला.

'इधर मासीस नै, किचन मे मासीस नै, गिराईक क्या सिगरेट मेरी सूत से जलायेगा वोय' तारा भडकली. 'ये मस्तान.. ये लोरा जा जल्दी निचेसे मासीस ला ओय' म्हणत तावातावाने आत निघून गेली.

दुर्गेचा घसा सुकला. तिने बंद असलेलं दार पुन्हा उघडलं. तिला तहान लागलेली. ती हळूहळू किचनकडे वळली. तिनं मडक्यातलं पाणी ग्लासात घेतलं. ओठाला लावणार तोच तिला बाजूच्या न्हाणीघराकडे काही हालचाल दिसली. तिनं पाहिलं विवस्त्र स्त्री आणि पुरुष एकमेकांना पाण्याने धुताहेत. घाबरून ती उजवीकडे वळली. तिला मंद संगीत ऐकू आले. कानोसा घेत आणखी दुर्गा पुढे आली आणि तिला सच्चाईचे दर्शन झाले.

दाराच्या आडोश्याला लपून उभ्या असलेल्या दुर्गेला वास्तवाचे विदारक दृश्य दिसत होते. लांबलचक हॉल मधल्या निम काळोख्या प्रकाशात दुर्गेच्या डोळ्यांना रंगलेला रंडीखाना दिसत होता. सिगारेटच्या धुरात माखलेला. पुरुषांशी लगट करत असलेल्या वस्त्राचे भान नसलेल्या मुली. हे सगळं दृश्य बघून तिची वाचाच बसली.

कुंटणखाना हा शब्द तिला माहित असेल नसेल. तिला रांडबाजार काय असतो ते तर अजिबात माहित नसणार पण त्या अर्धवट काळोखात जे काय चाललंय ह्याची ह्या स्त्री जातीला कल्पना नक्कीच आली असणार आणि ती आलीच.

दुर्गा रडवेली, हुंदका आवरून वळणार इतक्यात त्याच न्हाणीघरात तिला परमेश्वरी दिसली. पुरुषासोबत विवस्त्र, दोघेही विवस्त्र.

दुर्दैवाने परमेश्वरीची आणी दुर्गेची त्याच वेळी नेमकी नजरभेट झाली.

✍️सतीश जाधव

💠 पुढे क्रमश..... प्रकरण ०५