मानसिक थकवा ओळखण्याची चिन्हे 🔵 माझं मानसशास्त्र - भाग ६

 

मानसिक थकवा ओळखण्याची चिन्हे

🔵 माझं मानसशास्त्र - भाग ६

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

(श्री क्षेत्र सोमेश्वर देवस्थान, करंजे येथून)

 संकलक : भाग्यवंत लक्ष्मण नायकुडे 

 दिनांक 07/06/2026 :

मानसिक थकवा म्हणजे मेंदूला खूप ताण, कामाचा दबाव किंवा सतत विचार केल्यामुळे येणारी थकलेली अवस्था. 

मानसिक थकवा वेळेवर ओळखणे खूप महत्त्वाचे आहे. जर तो दुर्लक्षित केला तर कामाची गुणवत्ता, आरोग्य आणि नाती यावर परिणाम होऊ शकतो.

पहिले महत्त्वाचे चिन्ह म्हणजे एकाग्रतेची कमी होणे. मानसिक थकवा झाल्यावर व्यक्तीला एका कामावर लक्ष ठेवणे कठीण होते. साधी कामेसुद्धा जास्त वेळ घेऊ लागतात. 

सतत स्क्रीनसमोर काम करणाऱ्या लोकांमध्ये ही समस्या जास्त दिसते.

दुसरे चिन्ह म्हणजे चिडचिड वाढणे. मानसिक थकवा असलेल्या व्यक्ती लहान-लहान गोष्टींवर पटकन रागावतात. कुटुंबातील सदस्य किंवा सहकारी यांच्याशी बोलताना संयम कमी होतो. 

मानसशास्त्रज्ञांच्या मते मेंदू जास्त थकला की भावनांवर नियंत्रण ठेवणे अवघड होते.

तिसरे चिन्ह म्हणजे निर्णय घेण्यात अडचण. मानसिक थकवा असताना मेंदू माहिती व्यवस्थित प्रक्रिया करू शकत नाही. 

त्यामुळे साध्या गोष्टींबद्दलही गोंधळ निर्माण होतो. उदाहरणार्थ, काय खायचे किंवा कोणते काम आधी करायचे यासारख्या छोट्या निर्णयांमध्येही वेळ लागतो.

चौथे चिन्ह म्हणजे झोपेची समस्या. काही लोकांना झोप लागत नाही, तर काहींना खूप झोप येते. मानसिक ताण आणि थकवा झोपेच्या पॅटर्नवर थेट परिणाम करतो.

पाचवे चिन्ह म्हणजे उत्साह कमी होणे. पूर्वी आवडणाऱ्या गोष्टी करायला मन लागत नाही. काम, अभ्यास किंवा छंद याबद्दलची प्रेरणा कमी होते.

मानसिक थकवा कमी करण्यासाठी नियमित विश्रांती, पुरेशी झोप, हलका व्यायाम आणि कुटुंबासोबत वेळ घालवणे उपयोगी ठरते. दिवसात थोडा वेळ डिजिटल साधनांपासून दूर राहणेही मदत करू शकते.

मानसिक थकव्याची चिन्हे लवकर ओळखून त्यावर उपाय केल्यास मन आणि शरीर दोन्ही निरोगी राहू शकतात.

@मिनल वरपे ©️®️

संकलन : प्रविण सरवदे, कराड