३० मे : 'गोवा राज्य स्थापना दिवस'

 

३० मे : 'गोवा राज्य स्थापना दिवस' 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 30/05/2026 :

दरवर्षी ३० मे रोजी 'गोवा राज्य स्थापना दिवस' (Goa Statehood Day) साजरा केला जातो. ३० मे १९८७ रोजी गोव्याला केंद्रशासित प्रदेशातून स्वतंत्र पूर्ण राज्याचा दर्जा मिळाला आणि तो भारतीय प्रजासत्ताकाचा २५ वे राज्य बनला。 

गोवा राज्य स्थापना दिनाशी संबंधित काही प्रमुख ऐतिहासिक आणि महत्त्वाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे.

१. पार्श्वभूमी आणि इतिहास

पोर्तुगीज राजवट : गोवा तब्बल ४५० वर्षे पोर्तुगीजांच्या ताब्यात होता。

गोवा मुक्ती दिन (१९ डिसेंबर): १९ डिसेंबर १९६१ रोजी भारतीय लष्कराने 'ऑपरेशन विजय' अंतर्गत गोव्याची पोर्तुगीजांपासून मुक्तता केली。 त्यानंतर गोवा, दमण आणि दीव मिळून एक केंद्रशासित प्रदेश बनवण्यात आला。 

२. स्वतंत्र राज्याचा संघर्ष आणि निर्मिती

 गोवा मुक्तीनंतर गोव्याचे महाराष्ट्रात विलीनीकरण करावे की स्वतंत्र अस्तित्व ठेवावे, यावर बराच काळ वाद झाला。 अखेरीस १९६७ मध्ये झालेल्या 'गोमंतक जनमत कौल' (Opinion Poll) मध्ये गोव्याने स्वतंत्र अस्तित्व राखण्याचा कौल दिला. अखेर, २७ वर्षे केंद्रशासित प्रदेश राहिल्यानंतर ३० मे १९८७ रोजी गोव्याला भारताचे २५ वे पूर्ण राज्य म्हणून घोषित करण्यात आले。 

३. महत्त्वाचे दिनविशेष

गोवा मुक्ती दिन: १९

 डिसेंबर (पोर्तुगीजांपासून मुक्त झाल्याचा दिवस)

गोवा क्रांती दिन : १८ जून (१९४६ मध्ये पोर्तुगीज राजवटीविरुद्ध उठावाची सुरुवात)

गोवा राज्य स्थापना दिन : ३० मे (पूर्ण राज्याचा दर्जा मिळाल्याचा दिवस) 

४. स्थापना दिनाचे महत्त्व

हा दिवस केवळ राजकीय घटना म्हणून नव्हे, तर गोव्याची समृद्ध संस्कृती, भाषा (कोंकणी), आणि गोमंतकीय अस्मितेचा उत्सव म्हणून साजरा केला जातो。 या दिवशी संपूर्ण राज्यात विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि सरकारी समारंभ आयोजित केले जातात.

संकलन : यशवंत वाघ

  🟡🟠🔴🟣🔴🟠🟡

 '