📖✒️आपण 'माणूस' उरलोय की सोशल मीडियाची 'माकडं' झालोय?✍️

 

📖✒️आपण 'माणूस' उरलोय की सोशल मीडियाची 'माकडं' झालोय?✍️ 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे 

अकलूज दिनांक 11/9/2026 :

​लहानपणी ऐकलेली 'टोपीवाला आणि माकड' ही गोष्ट सर्वांनाच ठाऊक आहे. टोपीवाल्याचे आंधळे अनुकरण करून माकडं स्वतःच्या डोक्यावरच्या टोप्या जमिनीवर फेकून देतात. आजच्या डिजिटल आणि AI च्या युगात हीच जुनी गोष्ट अगदी हुबेहूब आपल्या डोळ्यांसमोर घडताना दिसतेय.

​कधी '१९८० च्या दशकातले AI फोटो', तर कधी स्वतःचा 'कार्टून लूक' बनवण्याचा ट्रेंड! कुणीतरी एक निरर्थक फोटो पोस्ट करतो आणि बस... सुशिक्षित मंडळीही मेंढरांच्या कळपासारखी त्या प्रवाहात उडी मारतात. स्वतःचं मूळ अस्तित्व, आजचा काळ आणि विवेक गुंडाळून ठेवून प्रत्येक जण यात व्यस्त होतो. याला आजकाल चं चकचकीत नाव दिलं जातं; पण खरं तर ही निव्वळ आंधळी माकडवृत्ती आहे.

​गोष्टीतल्या माकडांकडे विचार करण्याची क्षमता नव्हती, त्यामुळे त्यांनी टोपीवाल्याची नक्कल केली. पण आज माणसाकडे अफाट बुद्धी असूनही तो सोशल मीडियावर माकडासारखाच वागत आहे.

​इथे एक अत्यंत टोचणारा प्रश्न उपस्थित होतो— एखादी फालतू किंवा व्हायरल गोष्ट झाली की लगेच त्याचा 'ट्रेंड' बनतो, पण एखाद्याने समाजोपयोगी किंवा चांगलं काम केलं, तर त्याचं अनुकरण करण्याचा विचार लोकांच्या डोक्यात का येत नाही?

​एखाद्याने गरजूला मदत केली, झाड लावलं किंवा परिसर स्वच्छ केला, तर त्याला लाईक्स आणि शेअर्स नक्की मिळतात; पण त्याचं अनुकरण करून स्वतःहून पुढे येणारे हात फार कमी असतात. चांगल्या कृतीचा ट्रेंड कधीच का बनत नाही?

​गोष्टीतल्या टोपीवाल्याने माकडांच्या या वृत्तीचा वापर करून स्वतःचा फायदा करून घेतला होता. आजच्या बड्या तंत्रज्ञान आणि AI कंपन्याही आपल्या याच 'अनुकरणप्रियतेचा' वापर करून कोट्यवधींचा गल्ला भरत आहेत.

तंत्रज्ञान हे मानवाच्या प्रगतीसाठी आणि नवनिर्मितीसाठी आहे. त्यामुळे सोशल मीडियावर कोणाच्यातरी तालावर नाचणारे 'माकड' बनण्यापेक्षा, स्वविवेक जपणारे 'माणूस' बना! दुसऱ्याच्या आंधळ्या ट्रेंडच्या मागे धावण्यापेक्षा, स्वतःचं एखादं चांगलं काम हाच नवा ट्रेंड कसा बनेल, याचा विचार करा.

 श्रद्धा धनेश डायरी