मर्यादीत मर्यादा
वृत्त एकसत्ता न्यूज
संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे
अकलूज दिनांक 17/7/2026 :
एवढाही स्वभाव भोळा ना ठेवावा कि, आपल्यातलाच चांगलेपणा आपल्याला नडावा...!!!!
माणूस चांगला असणं ही मोठी गोष्ट आहे; पण भोळेपणाच्या नावाखाली स्वतःला सतत इजा करून घेणं ही चूक ठरते. चांगुलपणा हा गुण आहे, कमजोरी नाही—पण तो गुण जपताना शहाणपणाची किनार नसेल, तर तोच चांगुलपणा आपल्याच आयुष्याला जखमा देतो. “आपण चांगले वागलो की समोरचाही चांगलाच वागेल” ही अपेक्षा सुंदर असते, पण वास्तव नेहमीच तसंच असेल असं नाही, हे स्वीकारायला शिकणंही तितकंच गरजेचं आहे.
भोळा स्वभाव म्हणजे विश्वास पटकन ठेवणं, समोरच्याच्या शब्दांवर डोळे झाकून भरोसा ठेवणं, आणि स्वतःच्या मनाच्या किंमतीपेक्षा दुसऱ्यांच्या सोयींना प्राधान्य देणं. सुरुवातीला हे सगळं “समंजसपणा” वाटतं; पण हळूहळू ते “स्वतःकडे दुर्लक्ष” बनतं. आपल्यातला चांगलेपणा ओळखून काही लोक तोच वापरून घेतात—आपल्या शांततेचा गैरफायदा घेतात, आपल्या संयमाला कमजोरी समजतात, आणि आपल्या मूक सहनशीलतेवर आपले स्वार्थाचे ओझे ठेवतात.
चांगुलपणा म्हणजे सगळं सहन करणं नव्हे. गरज पडल्यावर “नाही” म्हणता येणं, सीमा आखता येणं, आणि स्वतःच्या आत्मसन्मानासाठी उभं राहता येणं—हेही चांगुलपणाचंच रूप आहे. जो स्वतःचा आदर राखतो, तोच इतरांना खराखुरा आदर देऊ शकतो. अन्यथा आपण कायम देणाऱ्याच्या भूमिकेत राहतो आणि समोरचा कायम घेणाऱ्याच्याच.
आपल्यातला चांगलेपणा नडतो तेव्हा नाती थकवणारी होतात. आपण समजून घेतो, पण आपल्याला कोणी समजून घेत नाही; आपण माफ करतो, पण आपल्याला गृहित धरलं जातं. मग मनात प्रश्न उभा राहतो—“चूक माझीच आहे का?” प्रत्यक्षात चूक चांगुलपणात नसते; चूक असते तो चांगुलपणा स्वतःच्या सुरक्षिततेशिवाय वाटण्यात.
म्हणूनच भोळेपणाला शहाणपणाची जोड द्यावी लागते. विश्वास द्यावा, पण तपासून; मदत करावी, पण मर्यादेत; प्रेम द्यावं, पण स्वतःला हरवून नाही. जे आपला सन्मान ठेवतात, त्यांच्यासाठी आपला चांगुलपणा उघडा ठेवावा; आणि जे तोच चांगुलपणा पायदळी तुडवतात, त्यांच्यासमोर शांतपणे अंतर राखावं.
शेवटी एवढंच—चांगलं असणं सोडायचं नाही; पण स्वतःची किंमत मोजायला शिकायचं. कारण आपल्यातला चांगलेपणा तेव्हाच खरा उजळतो, जेव्हा तो आपल्यालाही सुख देतो; आपल्यालाच नडतो तेव्हा नाही.
आनंद महाजन
योग प्रशिक्षक, अमरावती.
९४२२९४९५६४
====================
0 टिप्पण्या