🔰गुरु पाठीराखा 🟠 सद्गुरू नायके पूर्ण कृपा केली । निजवस्तू दाविली माझी मज ॥ — संत नामदेव महाराज

 

🔰गुरु पाठीराखा

🟠 सद्गुरू नायके पूर्ण कृपा केली । 

निजवस्तू दाविली माझी मज ॥

 — संत नामदेव महाराज

वृत्त एकसत्ता न्यूज

आकाश भाग्यवंत नायकुडे

अकलूज दिनांक 29/7/2026 :

गुरु पाठीराखा

गुरुविषयी काय लिहावे? अथांग सागरासारखे त्यांचे ज्ञान, आकाशाएवढी त्यांची विशालता आणि आई-वडिलांप्रमाणे जपणारी त्यांची माया… गुरुचे महत्त्व शब्दांत मावणारे नाही. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे वर्णन करताना शब्द अपुरे पडतात; तेव्हा भावना डोळ्यांतून व्यक्त होतात.

गुरु फक्त शिक्षण देत नाहीत, तर जगण्याची कला शिकवतात. योग्य-अयोग्याची जाण करून देतात. पडल्यावर पुन्हा उभे राहण्याचे बळ देतात आणि यश मिळाल्यावरही नम्र राहण्याचे संस्कार करतात. गुरु हाताला धरून चालायला शिकवतात; पण शिष्य सक्षम झाल्यावर त्याला स्वतःच्या पायांवर उभे राहण्याचे सामर्थ्यही देतात. हाच खऱ्या गुरुचा मोठेपणा असतो.

आई-वडील हे आपल्या जीवनातील पहिले गुरु असतात. त्यांच्या शिकवणीत मायेची आणि मोहाची झालर असते. परंतु गुरुचे प्रेम निरपेक्ष असते. ते प्रेमळ असले तरी प्रसंगी वज्राहून कठोर होतात. त्यांचा कठोरपणा शिक्षा देण्यासाठी नसतो, तर शिष्याच्या व्यक्तिमत्त्वाला योग्य आकार देण्यासाठी असतो. सोन्याला तापवून, घासून त्याचे तेज खुलवावे लागते; त्याचप्रमाणे गुरु शिष्याला शिस्त, अनुभव, संयम आणि परीक्षांच्या आगीतून घडवत असतात.

गुरु वेळोवेळी शिष्याची परीक्षा घेतात. त्या परीक्षा गुणपत्रिकेतील गुणांसाठी नसतात; तर जीवनातील संकटांना धैर्याने सामोरे जाण्याची क्षमता वाढवण्यासाठी असतात. प्रत्येक परीक्षा शिष्याला अधिक आत्मविश्वासू, अधिक परिपक्व आणि अधिक सक्षम बनवत असते.

आयुष्यात प्रत्येकाला असा गुरु लाभावा, जो निःस्वार्थ भावनेने ज्ञानदान करेल; शिष्याच्या यशात स्वतःचे यश मानील आणि कोणत्याही दोन शिष्यांमध्ये भेदभाव न करता सर्वांना समान प्रेम, सन्मान आणि मार्गदर्शन देईल.

खरा गुरु शांत, संयमी, प्रसन्न आणि विशाल मनाचा असतो. शिष्याच्या यशात आनंद मानतो, तर त्याच्या अपयशात त्याला पुन्हा उभे राहण्याची प्रेरणा देतो. योग्य वेळी योग्य शब्दांत मार्गदर्शन करणारा गुरुए म्हणजेच जीवनाचा खरा पाठीराखा.

प्रत्येकाच्या आयुष्यात असा एक गुरु असावा, ज्यांच्या आशीर्वादाची सावली सदैव आपल्या डोक्यावर असेल. ज्यांच्याजवळ मनातील प्रत्येक गोष्ट निःसंकोचपणे बोलता येईल. गुरुची भीती नव्हे, तर मनात त्यांच्याविषयी आदर, विश्वास आणि अखंड श्रद्धा असावी. कारण गुरु-शिष्याचे नाते हे प्रेम, विश्वास आणि सन्मान या तीन भक्कम आधारस्तंभांवर उभे असते.

गुरुने दिलेले ज्ञान केवळ पुस्तकांपुरते मर्यादित राहू नये; ते हृदयात उतरावे, विचारांत रुजावे आणि आयुष्यभर आपल्या आचरणातून प्रकट व्हावे. जीवनातील प्रत्येक वळणावर तेच ज्ञान आपल्याला योग्य दिशा दाखवत राहावे. हेच खऱ्या गुरुचे यश आणि शिष्याचे खरे भाग्य होय.

गुरु म्हणजे फक्त ज्ञान देणारे नव्हे; तर जीवनाला योग्य दिशा देणारे, व्यक्तिमत्त्व घडवणारे, अंधारातून प्रकाशाकडे नेणारे, आत्मविश्वास जागवणारे आणि प्रत्येक संकटात निःशब्दपणे आपल्या पाठीशी उभे राहणारे खरे पाठीराखे असतात.

गुरुचे ऋण कसे फेडावे?

 तो ज्ञानरूपी आकाश,

 जीवनपथ उजळवी,

 उधळी अखंड प्रकाश.

✍️©️ सौ.धनश्री म्हेत्रस