दररोज त्रिफळा पावडरचे सेवन केले तर काय होते? कोणासाठी त्रिफळा ठरते फायदेशीर?

तदररोज त्रिफळा पावडरचे सेवन केले तर काय होते? कोणासाठी त्रिफळा ठरते फायदेशीर? 

वृत्त एकसत्ता न्यूज 

संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे, मुंबई.

दिनांक : 02/01/2026

Triphala For Detoxification, Constipation: त्रिफळा ही तीन फळांच्या वाळलेल्या पावडरपासून बनवली जाते. हरड, बहेडा आणि आवळा.

Triphala For Detoxification, Constipation: आजकाल चुकीच्या जीवनशैली, चुकीच्या सवयी आणि ताणतणाव यामुळे पचनाच्या समस्या सामान्य झाल्या आहेत. त्रिफळा पावडर ही आयुर्वेदानुसार एक जुनी आणि विश्वासार्ह औषधी वनस्पती आहे. आयुर्वेदात ती एक बहुमुखी औषधी वनस्पती मानली जाते, जी अंतर्गत आरोग्य राखण्यास मदत करते. त्रिफळा ही तीन फळांच्या वाळलेल्या पावडरपासून बनवली जाते. हरड, बहेडा आणि आवळा. ही तीन फळे त्यांच्या औषधी गुणधर्मांसाठी ओळखली जातात आणि एकत्र घेतल्यास त्यांचे परिणाम आणखी जास्त होतात.

पचनसंस्थेसाठी उपाय

उत्तर प्रदेशातील अलिगढ आयुर्वेदिक मेडिकल कॉलेजमधील माजी सहयोगी प्राध्यापक डॉ. सरोज गौतम यांनी दि इंडियन एक्सप्रेसला दिलेल्या माहितीप्रमाणे, त्रिफळा पावडर अनेक आजारांवर उपचार करणारा मानला जातो. बद्धकोष्ठता, गॅस, पित्त आणि अपचन यासारख्या समस्यांसाठी ते अत्यंत फायदेशीर आहे. ज्यांना वारंवार आतड्यांसंबंधी हालचाल होत असते, त्यांच्यासाठी त्रिफळा हा एक नैसर्गिक आणि सुरक्षित उपाय आहे. नियमित सेवनाने आतडे स्वच्छ होतात आणि आतड्यांसंबंधी हालचाली नियमित होतात.

रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी प्रभावी

त्रिफळा हे अँटीऑक्सिडंट्सने समृद्ध आहे. व्हिटॅमिन सी हे प्रामुख्याने आवळ्यामधून मिळते. शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करते. ते मुक्त रॅडिकल्सशी लढण्यास मदत करते, त्यामुळे कॅनसरसारख्या गंभीर आजारांचा धोका कमी होतो. बदलत्या ऋतूंमध्ये सर्दी, खोकला आणि संसर्ग रोखण्यासाठी त्रिफळा सेवन करणे फायदेशीर मानले जाते.

त्वचा आणि केसांसाठी फायदेशीर

त्रिफळा पावडर केवळ आरोग्यासाठीच नाही तर सौंदर्यासाठी देखील फायदेशीर आहे. ते त्वचेला आतून डिटाॅक्सिफाय करते. त्यामुळे मुरुमे आणि डाग कमी होतात. त्रिफळापासून बनवलेली पेस्ट चेहऱ्यावर लावल्याने त्वचेला नैसर्गिक चमक मिळते. ते सेवन केल्याने किंवा केसांना लावल्याने केस मजबूत होतात. तसंच केस अकाली पांढरे होणे देखील कमी होऊ शकते.

दृष्टी आणि साखर नियंत्रणात उपयुक्त

आयुर्वेदानुसार, त्रिफळा दृष्टी सुधारण्यास आणि डोळ्यांचा थकवा दूर करण्यास मदत करते. यामुळे जळजळ, अंधुक दृष्टी आणि डोळ्यांतून पाणी येणे यासारख्या डोळ्यांच्या समस्यांवर देखील उपाय ठरते. शिवाय त्रिफळा पावडर रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यास मदत करु शकते. चयापचय सुधारून वजन कमी करण्यास मदत करते असे मानले जाते.

त्रिफळाचे सेवन कसे आणि केव्हा करावे

आयुर्वेद तज्ज्ञांच्या मते, त्रिफळा पावडर प्रामुख्याने बध्दकोष्टता, लठ्ठपणा, डायबिटीज, कमकुवत दृष्टी आणि कमकुवत प्रतिकारकशक्ती असलेल्या लोकांसाठी फायदेशीर आहे. वृद्धांसाठी देखील ते फायदेशीर मानले जाते. ते शरीरातील विषारी पदार्थ काढून टाकते. एक चमचा त्रिफळा पावडर झोपण्यापूर्वी कोमट पाण्यात किंवा कोमट दुधासह घेण्याचा सल्ला दिला जातो. तर गर्भवती महिलांनी किंवा गंभीर आजारांनी ग्रस्त असलेल्यांनी त्रिफळाचे सेवन करण्याआधी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

 संकलन : यशवंत वाघ

***************************